1392/12/26 ۱۰:۴۹
مراسم بزرگداشت حسین تهرانی نوازنده چیره دست تنبک در حالی در موزه موسیقی برگزار شد که تاری از سوی محقق و پژوهشگر ژاپنی "گن ایچی تسوگه" به موزه اهدا شد. گفته می شود تهرانی کسی است که در شرایط سخت اجتماعی به تنبک شخصیت داد.
«حسین تهرانی»؛مردی که به «تنبک» شخصیت داد
موزه موسیقی به ریاست علی مرادخانی ، معاون هنری وزارت فرهنگ، طی مراسمی یاد حسین تهرانی نوازنده چیره دست تنبک را گرامی داشت تا با این اقدام گامی برای بزرگ مردان موسیقی بردارد. در این مراسم همچنین تاری از سوی محقق و پژوهشگر ژاپنی "گن ایچی تسوگه" به موزه اهدا شد. در این مراسم محمد اسماعیلی، فرهاد فخرالدینی، سعید ثابت، حسن ریاحی، کیوان ساکت، اسماعیل آزادفر، رامبد صدیف، رضا ژاله، عباس سجادی، جمع دیگری از هنرمندان حضور داشتند.
علی مرادخانی رییس موزه موسیقی به عنوان اولین سخنران این برنامه با حضور در روی سن گفت:« موزه موسیقی به عنوان محلی برای گفت و گوهای دوستانه است که از این پس باید بیشتر شود.
رییس موزه موسیقی در تشریح برنامه های آینده موزه موسیقی گفت:« فرهاد فخرالدینی مباحثی علمی درباره ردیف موسیقی ایرانی دارد، همچنین حسن ریاحی نیز برنامه هایی برای جوانان اهل موسیقی دارد که قصد داریم این برنامه ها در موزه موسیقی برگزار شوند.»
وی با اشاره به لزوم برگزاری گرامیداشت هایی برای اهالی موسیقی خاطرنشان کرد: «برگزاری چنین برنامه هایی به رفتارشناسی حرفه ای در دنیای هنر کمک می کند. باید دور هم جمع شویم و درباره بزرگان سخن بگوییم تا دریابیم که تفاوت میان شخصیت های مختلف به چه دلیل است. با برگزاری چنین مراسم هایی است که شخصیت های برجسته که سال ها برای کارشان و رفتارشان زحمت کشیده اند، بهتر شناخته می شوند.»
وی ادامه داد: « مراسم امروز علاوه بر بزرگداشت حسین تهرانی، گامی است برای آغاز برگزاری چنین مراسم هایی که از این پس بیشتر انجام می شود. »
رئیس موزه موسیقی درباره اهدای ساز تار قدیمی از سوی «گن ایچی تسوگه» به موزه موسیقی گفت: « تسوکه محققی است که موسیقی ایرانی را به خوبی میشناسد و با فرهنگ ایرانی آشنایی دارد. ما باید در رخدادهای مختلف هنری از وجود چنین شخصیت هایی به بهترین شکل ممکن استفاده کنیم.»
وی ادامه داد: « موزه موسیقی این امکان را دارد تا در سطح بین المللی هم فعالیت هایی داشته باشد. سالن و استودیوی موزه موسیقی آماده است تا برنامه های مختلفی را در سال آینده برنامه ریزی و برگزار کند.»
در ادامه این برنامه فیلمی از تصاویر مستند زندگی حسین تهرانی پخش شد. این فیلم شامل بخش های همچون گفت و گوی عماد رام با حسین تهرانی، پخش تصایر فیلم «مستند صبا»، اجرایهای حسین تهرانی و گروهش و مصاحبه با هنرمندان مختلف بود.
به جز نکویی اهل کرم نخواهد ماند
محمد اسماعیلی که از شاگردان حسین تهرانی است، سخنران بعدی این مراسم بود. اسماعیلی سخنانش را با این بیت از حافظ آغاز کرد:« بدین رواق زبرجد نوشتهاند به زر / که جز نکویی اهل کرم نخواهد ماند. تهرانی همیشه می گفت اول انسان باش بعد نوازنده. اگر در همین اجتماع امروز ما ای سخن تهرانی عملی شود بسیاری از مشکلات ما حل می شود.»
اسماعیلی در ادامه صحبت هایش به سعید ثابت اشاره کرد و درباره وی گفت: «ثابت از شاگردان برجسته فرامرز پایور است و به مدت یازده سال پرستار پایور بود. او اکنون خودش استاد دانشگاه است.»
تهرانی در نوازندگی تنبک انقلاب کرد
ثابت در سخنانش با اشاره به برخی از گفته های حسین تهرانی، اظهار کرد: «تهرانی گفته است؛ 50 سال بر پوست و چوب کوبیدم و در این 50 سال از مردم توسری خوردم. در آن زمان برای نوازنده تنبک هیچ شخصیتی در نظر نمیگرفتند.تهرانی در نوازندگی تنبک انقلاب کرد و به ساز تنبک شخصیت داد. تهرانی حرکتی را آغاز کرد که پاسداری و ادامه آن بسیار مهم بود که این وظیفه مهم را بعد از تهرانی، محمد اسماعیلی به بهترین شکل ممکن متقبل شد.»
تکلیف ضبط قطعه های موجود در کتاب تهرانی معلوم نیست
سخنران بعدی مراسم فرهاد فخرالدینی بود که خاطرات زیادی از هنرمند داشت. فخرالدینی درباره تهرانی گفت: «وقتی در هنرستان موسیقی دوره عالی را می گذراندم، حسین تهرانی مدرس هنرستان بود. موضوع پایان نامه ام را «ریتم در موسیقی ایران» انتخاب کرده بودم. آن زمان از تهرانی خواستم تا قطعاتی را بنوازد و من آنها را نت نگاری کنم. تهرانی با گشاده رویی تمام ریتم های زورخانه ای را برای من نواخت و من نت نویسی کردم. تهرانی این کار را بدون هیچ چشمداشتی برای من انجام داد.»
وی ادامه داد: «بعدها جلسه های بسیاری را برای نوشتن کتاب حسین تهرانی برگزار کردیم. خالقی، فروغ، ظریف، دهلوی، پورتراب و بسیاری دیگر حضور داشتند. در نهایت نیز برای نت نویسی تنبک نیز سه خط را در نظر گرفتیم. من در نوشتن کتاب حسین تهرانی تلاش بسیاری داشتم تا بتوانم به او ادای دِین کنم.»
فخرالدینی با اشاره به ضبط قطعه های موجود در کتاب تهرانی گفت: «تمام قطعه های کتاب را با حضور هوشنگ ظریف و با اجرای حسین تهرانی ضبط کردیم که هیچ کدام از این ضبط ها سرنوشتشان مشخص نیست.»
بخش دیگری از این مراسم اجرای دونوازی سنتور و تنبک بود. سعید ثابت با سنتور و محمد اسماعیلی با نوازندگی تنبک یاد و خاطره استادان خود را زنده کردند.
تهرانی به میان اجتماع می رفت تا خود تجربه کند
سخنران بعدی این مراسم علی هاشمی بود. هاشمی نیز به یکی از ویژگی های شخصیت حسین تهرانی اشاره کرد و گفت: « از یکی از مرشدان زورخانه شنیدم که تهرانی در زمان حیاتش گاهی به زورخانه می آمد و به نوازندگی مرشد را گوش میداد و نکاتی را یادداشت می کرد.این حرکتِ تهرانی نشان دهنده این است که تهرانی به میان اجتماع رفته تا خودش تجربه کند و از داشته های دیگران بهره بگیرد.»
تسوکه: تنها دانشجوی زرین پنجه در دانشگاه تهران بودم
بخش دیگر این مراسم به اهدای ساز تار از سوی تسوکه به موزه موسیقی مربوط می شد. این پژوهشگر ژاپنی در صحبت هایی که به زبان فارسی ادا شد، گفت: «در پاییز 1963 یعنی بیش از نیم قرن پیش به ایران آمدم. تخصص من موسیقی شناسی و موضوع تحقیقم نیز موسیقی سنتی ایران بود که در ژاپن شناخته شده نبود.سال 1963 در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران در رشته ادبیات مشغول تحصیل شدم. در همان زمان در نزد نصراله زرین پنجه نوازندگی سه تار را آغاز کردم. در سال 1964 دپارتمان موسیقی دانشگاه تهران تاسیس شد و جالب این که تنها دانشجویش من بودم. »
تسوکه اظهار کرد: «در همان زمان زرین پنجه به من پیشنهاد کرد تا ساز تاری که مشهور و قدیمی بود را بخریم. این ساز متعلق به یکی از دوستان زرین پنجه و ساخته استاد «فرج الله» بود. در آن زمان برای خرید این ساز 3 هزار ریال پول دادم. این مبلغ در آن زمان پول کمی نبود.»
وی افزود: «این ساز تار 5 سیم دارد. در حالی که سازهای تاری که اکنون در موسیقی ایرانی مورد استفاده قرار می گیرند 6 سیم دارند. سال گذشته نیز برای دیدن موزه موسیقی به اینجا آمدم و از این که چنین فضای زیبایی در تهران ایجاد شده بسیار خوشحال شدم. »
تسوکه گفت: «تمام سازهای تار که در موزه قرار دارند، 6 سیم دارند. به همین دلیل تصمیم گرفتم تا ساز 5 سیمه خود را به موزه موسیقی اهدا کنم.»
پس از صحبت های تسوکه، این پژوهشگر ژاپنی تارش را به علی مرادخانی رئیس موزه موسیقی اهدا کرد. مرادخانی نیز تار را به "کیوان ساکت" داد تا او به همراه "قاسم رفعتی" در مقام خواننده برای دقایقی قطعاتی را اجرا کنند.
خبرگزاری میراث فرهنگی
کاربر گرامی برای ثبت نظر لطفا ثبت نام کنید.
کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما
کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور
کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید
ارسال مجدد کد
زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:
قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید
فشردن دکمه ثبت نام به معنی پذیرفتن کلیه قوانین و مقررات تارنما می باشد
کد تایید را وارد نمایید