با ورود آب به برخی از نقاط این تالاب هامون جان دوباره گرفت

1392/12/13 ۱۰:۱۸

مردم سیستان و دوستداران محیط زیست با کاشت نی در این منطقه برای احیای زیستگاه پرندگان مهاجر پا به میدان گذاشتند و تفنگ‌های خود را به نشانه حمایت از حیات وحش شکستند. مردم سیستان و دوستداران محیط زیست و تعدادی از صیادان با امضای توماری 10 متری خطاب به نمایندگان سازمان ملل خواستار توجه جدی این سازمان به تالاب هامون شدند.

  مردم سیستان و دوستداران محیط زیست با کاشت نی در این منطقه برای احیای زیستگاه پرندگان مهاجر پا به میدان گذاشتند و تفنگ‌های خود را به نشانه حمایت از حیات وحش شکستند.

  مردم سیستان و دوستداران محیط زیست و تعدادی از صیادان با امضای توماری 10 متری خطاب به نمایندگان سازمان ملل خواستار توجه جدی این سازمان به تالاب هامون شدند.

  بخش اعظم تالاب هامون که پیش از خشکسالی پوششی از گیاه نی داشت، سالانه پذیرای 180 گونه و یک میلیون قطعه پرنده مهاجر بود که به دلیل خشکسالی‌های اخیر این زیستگاه بزرگ از بین رفت.

  زمانی در بین نیزارهای هامون 5 هزار رأس دام سنگین به چرا مشغول بودند و بخش عمده‌ای از معیشت مردم این منطقه را تأمین می‌کرد، اما کمبود علوفه و خشکی هامون موجب شد تا این تعداد رأس دام سنگین به هزار رأس تقلیل یابد و هر روز از وزن اقتصادی و بنیه مردم این منطقه کاسته شود.

مهر: با اجرای عملیات احیای تالاب هامون و ورود آب به برخی از نقاط این تالاب یک هزار نفر از مردم سیستان و دوستداران محیط زیست با کاشت نی در این منطقه برای احیای زیستگاه پرندگان مهاجر پا به میدان گذاشتند و تفنگ‌های خود را به نشانه حمایت از حیات وحش شکستند.

در جشن نی کاری که دیروز دوشنبه با حضور یک هزار نفر از دوستداران محیط زیست و مسئولان محلی در اطراف کوه خواجه سیستان برگزار شد، فعالان زیست محیطی و تعدادی از اعضای سازمان‌های مردم نهاد در اقدامی کم نظیر نسبت به کاشت نی شرکت کردند تا بار دیگر پناهگاه و زیستگاه حیات وحش هامون را بازسازی کنند.

در این مراسم مردم سیستان و دوستداران محیط زیست و تعدادی از صیادان با امضای توماری 10 متری خطاب به نمایندگان سازمان ملل خواستار توجه جدی این سازمان به تالاب هامون شدند.

احیای هامون

تعداد بی‌شماری از مردم سیستان و خانواده‌های مشتاق با شور و نشاطی وصف ناشدنی در حالی که هر یک به سهم خود تعداد زیادی نی را از زمین‌های کشاورزی منطقه تهیه و به همراه آورده بودند، در بستر هامون کاشتند و با اشک شوق آن را آبیاری کردند تا هامون جان تازه‌ای به خود بگیرد و بار دیگر مردمان این سامان را از برکت سفره خود بی‌نیاز سازد.

بخش اعظم تالاب هامون که پیش از خشکسالی پوششی از گیاه نی داشت، سالانه پذیرای 180 گونه و یک میلیون قطعه پرنده مهاجر بود که به دلیل خشکسالی‌های اخیر این زیستگاه بزرگ از بین رفت.

هامون علاوه بر پناهگاه امن برای زمستان گذرانی پرندگان به دلیل کاربرد‌های فراوانی که برای ساکنان بومی منطقه از جمله منبع غنی تأمین مواد غذایی و خوراک دام  داشت، توانسته بود، برای 3 هزار صیاد سفره معیشت بگستراند و از رویش نیزار‌های خود زمینه اشتغال 2 هزار خانواده را در صنعت حصیر بافی فراهم کند.متأسفانه با از بین رفتن نیزارهای هامون همه این خان گسترده برچیده شد و این مهم که سهم بسزایی در اشتغالزایی روستاییان منطقه داشت، رو به نابودی رفت و بسیاری از خانواده‌های سیستانی را به کوچ اجباری سوق داد.

جلوگیری از خشکیدن هامون

خسرو افسری،مدیرکل حفاظت از محیط زیست سیستان و بلوچستان در حاشیه برگزاری جشن نی کاری در سیستان، اظهارداشت: با اجرای عملیات احیای تالاب هامون در فاز نخست با انتقال آب از طریق کانال و همچنین سرازیر کردن بخشی از سهم رودخانه سیستان این تالاب خشکیده احیا می‌شود.بارندگی‌های اخیر و انتقال آب از طریق چاه نیمه‌ها به اراضی خشکیده این تالاب موجب شد تا 400 هکتار از اراضی آن بار دیگر ‌تر شود.

وی با بیان این که اجرای کاشت نی در 2هکتار از قسمت‌های آبگیری شده این تالاب با مشارکت و حضور پر رنگ مردم در حال انجام است، افزود: با بارندگی‌های اخیر 400 هکتار از گستره 400 هزارهکتاری تالاب بین‌المللی هامون در محدوده کوه خواجه و پناهگاه حیات‌وحش هامون آبگیری شده است.

افسری با اشاره به این که 293 هزار هکتار از وسعت تالاب بین‌المللی هامون به عنوان پناهگاه حیات وحش هامون ثبت شده است،ادامه داد:این تالاب در گذشته با توجه به شرایط آب و هوایی مطلوب، فقط زیستگاه پرندگان در شرق کشور بود که  در سال‌های اخیر با کاهش ورودی آب رودخانه هیرمند شماری از پرندگان زمستان گذران به جای این تالاب به چاه نیمه‌های سیستان مهاجرت کرده و از تعداد این پرندگان مهاجر بشدت کاسته شد.

مدیرکل حفاظت از محیط زیست سیستان و بلوچستان از لویی، نی، گز و تاغ  به عنوان مهم‌ترین گونه‌های گیاهی و از پلیکان، فلامینگو، دال، افعی شاخدار ایرانی و مار جعفری از گونه‌های شاخص جانوری در پناهگاه حیات‌وحش هامون نام برد و گفت: تداوم خشکسالی، حرکت شن‌های روان و افزایش غلظت ریزگردها این سرمایه‌های زیست محیطی را از بین برده است. امروز دیگر نمونه‌ای از انواع  ماهی کپور و آمور به عنوان مهم‌ترین گونه‌های ماهیانی که در زیستگاه آبی تالاب بین‌المللی هامون زندگی می‌کردند، قابل مشاهده نیست.پناهگاه حیات وحش هامون از نظر زیست محیطی به عنوان یکی از شاخص‌ترین پناهگاه‌های حیات وحش ایران شناخته می‌شود که متأسفانه با خشک شدن این تالاب این پناهگاه نیز تخریب شد.

وی بیان کرد: با اقدام‌های زیست محیطی و به منظور اجرای مرحله نخست احیای تالاب هامون، هدایت آب به 400 هکتار از گستره این تالاب در اطراف کوه خواجه انجام شده است و امید می‌رود با کاشت نی باری دیگر این پناهگاه زیست محیطی احیا شود.

افسری با بیان این که احیای 2 هزار هکتار از اراضی هامون در فاز نخست در دستور کار قرار دارد، تصریح کرد: در صورت محقق شدن این برنامه زمینه اشتغالزایی یک هزار نفر در این منطقه باری دیگر فراهم خواهد شد.

هامون، اقتصاد ساکنانش را هم خشکاند

محمد پودینه،کارشناس مسئول اداره بهبود تولیدات دامی مدیریت جهاد کشاورزی زابل نیز در این باره گفت: در زمان ترسالی سطح نیزارهای این تالاب 100 هزار هکتار بوده است که متأسفانه با روند خشکسالی مداوم در سال‌های گذشته همه این منبع غذایی مهم برای دام‌های سیستان از بین رفت.درسال‌های قبل از خشکسالی در این منطقه سالانه ۳۰ تن علوفه نی‌تر در هر هکتار برداشت می‌شد که با خشک شدن این منبع غنی و طبیعی علاوه بر کاهش تعداد دام‌های منطقه،تولید گوشت و شیر به مخاطره افتاد و ‌نژاد گاو اصیل سیستانی را با انقراض مواجه ساخت.

وی اظهار داشت: زمانی در بین نیزارهای هامون 5 هزار رأس دام سنگین به چرا مشغول بودند و بخش عمده‌ای از معیشت مردم این منطقه را تأمین می‌کرد، اما کمبود علوفه و خشکی هامون موجب شد تا این تعداد رأس دام سنگین به هزار رأس تقلیل یابد و هر روز از وزن اقتصادی و بنیه مردم این منطقه کاسته شود. پیش از این دامداران سیستان به واسطه وجود این تعداد دام سنگین 10هزار تن گوشت قرمز تولید می‌کردند و در تأمین و تهیه قوت سایر مردم استان‌های کشور نقش بسزایی داشتند، اما کمبود علوفه و خشکیدگی هامون در حال حاضر این رقم را به میزان یک پنجم تولید کاهش داده و تأمین علوفه به اساسی‌ترین مشکل دامداران منطقه تبدیل شده است.

پودینه اظهار داشت: خشکسالی موجب شده تا عشایر منطقه به بستر دریاچه وارد شوند و با جمع‌آوری سرشاخه‌های گونه گز و شکستن آن‌ها علوفه مورد نیاز دام خویش را تأمین کنند و این موضوع خود به هر چه فقیرتر شدن هامون دامن زد.

وی ابراز امیدواری کرد، با همت و کوشش مردم سیستان در مراسمی همچون جشن نی کاری و ورود بیشتر آب به این تالاب بار دیگر شاهد بازگشت حیات به هامون و جاری شدن امید و نشاط در دل مردم این دیار باشیم.

منبع: روزنامه ایران