تاریخ

موضوع بندی
- همه موضوعات

جستجوی الفبایی

تقتمیش | مصطفی موسوی تُقْتَمیش، ناصرالدین (غیاث‌الدین) تقتمیش (= توقتامیش = توقتمیش = توختامیش) خان، یکی از فرمانروایان قدرتمند و نام‌آور اردوی زرین و در حقیقت واپسین فرمانروای قدرتمند آن خاندان در دشت قپچاق. کلمۀ توقتمیش مرکب از فعل مغولی توغتا = آرمیدن/ آسودن + میش شناسۀ فعل ماضی ترکی به معنای آرامش یافته و برآسوده است (لسینگ، ...
تغلبی | علی بهرامیان هشام بن عمرو (د ح 158ق/ 775م)، دولتمرد عرب در اواخر دورۀ اموی و عهد منصور عباسی. چنان‌که از نام و عنوان تغلبی پیدا ست، نسب او به تغلب بن وائل می‌رسید (نک‍ ‍: کلبی، 571؛ ابن حزم، 306). در میان مآخذ موجود، تنها ازدی از او با نسبت زُهَیری یاد کرده (مثلاً ص 76، 107) که نام یکی از نیاکان اوست (برای این نام در سلسل...
تغلق شاهیان | هدی سید حسین زاده خاندانی از سلاطین مسلمان دهلی که حدود یک سده(720-815ق/ 1320-1412م) بر قلمرو نسبتاً وسیعی در شبه قاره فرمان راندند. بنیان‌گذار این سلسله،غیاث‌الدین تغلق (سل‍‍ 720-725ق/ 1320-1325م) فرزند تغلق خان و متعلق به یکی از قبایل ترک ساکن نواحی مرزی شبه قارۀ هند و آسیای مرکزی بود.
تغلق تیمور، خاندان | مصطفی موسوی تُغْلُقْ تِیْمور، خانْدان (تغلق= توغ = درفش، پرچـم، علم لوق ~ لوغ = پسوند نسبت در زبان تركی)، نام سلسله‌ای مغول‌تبار منسوب به خاندان جغتای، پسر دوم چنگيزخان كه روزگاری دراز بر تمام يا قسمتی از تركستان شرقی يا تركستان چين، يعنی ايالت سين كيانگ (شين‌جيان)، كاشغر، ختن، تورفان، واحۀ تریم (طـرم ~ طـارم) و شايد بخش...
تغلب، بنی | محمد نوری تَغْلِب، بَنی (در حالت منسوب تَغ‍لَبی به فتح لام)، قبیله‌ای مشهور از عرب شمالی که نسبشان به ربیعه، سپس به عدنان می‌رسد و گروه بسیاری از دانشمندان و شاعران و جنگاوران از آن برخاسته‌اند (حازمی، 31؛ سمعانی، 3/ 57 بب‍‌ ).
ترکی بن عبدالله |
ترکی بن سعید |
ترکمانچای، عهدنامه | فاطمه قاضیها عهدنامه‌ای که پس از دورۀ دوم جنگهای ایران و روس، میان دو دولت در شعبان 1243/ فوریۀ 1828منعقدشد و به‌موجب‌آن بخشهای مهمی‌از قفقاز و آذربایجان از ایران جدا گردید.
ترکان خاتون | مصطفی موسوی ترکان یا درست‌تر ترکن (د ح 630ق/ 1233م)، نام یا لقب همسر سلطانْ تکش و مادر سلطان محمد خوارزمشاه. وی از سوی تاریخ‌نویسان به خردمندی، حسن تدبیر و بخشندگی و در عین حال، به سنگ‌دلی، خون‌ریزی، خودخواهی، قدرت جویی و خوش‌گذرانی مشهور و منسوب شده است. واژۀ ترکان، که در برخی نوشته‌ها به صورت تُرکان و یا تورگان ضبط شده...
ترکان جوان | علی اکبر دیانت عنوانی که عموماً بر هر نهضت و جریان سیاسی ضداستبداد عثمانی در سدۀ 13ق/ 19م و به‌خصوص بر نهضت مخالفان سلطان عبدالحمید دوم در درون و برون قلمرو امپراتوری عثمانی اطلاق می‌شد. این جریان روشن‌فکرانه با شعار و هدف اصلاح ساختار اداری، دفاع از آزادی و برابری، و برچیده شدن استبداد، بیش از نیم قرن (1277-1337ق/ 1860-191...
ابن مفرج |
ابن مغربی |
ابن معمر |
ابن مسلمه | محمدعلی کاظم بیگی شهرت گروهی از رجال خاندان ايرانی آل رُفيل كه در سده‌های 4-7ق / 10-13م در عرصۀ علم و ادب و سياست عصر عباسی پرآوازه شدند.
ابن مطروح | مهدی فرهانی منفرد ابوالحسن جمال‌الدين يحيی بن عيسی بن ابراهيم (592- 649ق / 1196-1251م)، اديب، دبير و سياستمدار مصری دورۀ ايوبيان.
ابن معصوم |
ابن مطلب | سید علی آل داوود ابوالمعالی مجدالدين هبةالله بن محمد بغدادی ملقب به ولی‌الدوله (به روايت هندوشاه، 291؛ ولی‌الدين) و مشهور به ابن مطلب (443- ح 503ق / 1051- 1109م)، وزير شيعی مذهب خليفه مستظهر بالله عباسی.
ابن مشطوب | عنایت الله فاتحی نژاد ابوالعباس احمد بن علی بن احمد بن ابی‌الهيجاء ابن عبدالله بن ابی‌الخليل بن مرزبان هَكّاری، ملقب به عمادالدين (575- 619ق / 1179-1222م)، از اميران سلسلۀ ايوبيان مصر و از اكراد هَكّاريّه.
ابن مسکویه |
ابن مسعده |
ابن مستوفی اربلی | ابوالحسن دیانت ابوالبركات شرف الدين مبارك بن احمد بن مبارك بن موهوب بن غنيمة بن غالب لخمی اربلی (564-637ق / 1169- 1239م)، مورخ، اديب، شاعر، آشنا به علم حديث و متبحر در فن استيفا.
ابن مرزبان محولی |
ابن مریم | ابوالحسن دیانت ابوعبدالله محمد بن محمد بن احمد، شريف مليتی مديونی تلمسانی (د پس از 1014ق / 1605م)، فقيه مالكی، مورخ و اديب.
ابن مردنیش | مریم صادقی ابوعبدالله محمد بن سعد بن محمد بن سعد (يا احمد) بن مردنيش جذامی‌يا تُجيبی (518 -567ق / 1124-1172م)، امير شرق اندلس كه حدود 25 سال بر آن نواحی حكم راند
ابن مخلد، ابوالعلاء | عبدالامیر سلیم ابوالعلاء صاعد (د 276ق / 889م)، وزير المعتمد خليفۀ عباسی و كاتب الموفق برادر و وليعهد او كه به همين سبب به ذوالوزارتين ملقب شد.
ابن محلی | ابوالحسن دیانت ابوالعباس احمد بن عبدالله بن محمد بن عبدالله بن قاضی سجلماسی (967- مق‍ 8 رمضان 1022ق / 1560-12 اكتبر 1613م)، فقيه و صوفی.
ابن مخلد | عبدالامیر سلیم لقب دو تن از ديوان‌سالاران و وزيران ايرانی نژاد عهد عباسی در سده‌های 3 و 4ق / 9 و 10م و شاخه‌ای از خاندان ابن جرّاح (ه‍ م) كه اصلاً از ديرقُنّی نزديك بغداد برخاستند.
ابن محرز، ابوالعباس | ابوالحسن دیانت ابوالعباس احمد بن محرز بن شريف محمد (مق‍ ذيقعدۀ 1096 / اكتبر 1685).
ابن مجاور، ابوالفتح نجم الدین یوسف بن حسین | ابوالحسن دیانت ابوالفتح نجم‌الدين يوسف بن حسين بن محمد بن حسين فارسی (549-601ق / 1154-1205م)، وزير، شاعر، اديب و نحوی.
ابن مجاور، ابوالفتح نجم الدین یوسف بن یعقوب | ابوالحسن دیانت ابوالفتح نجم‌الدين يوسف بن يعقوب بن محمد بن علی شيبانی دمشقی (601-690ق / 1205-1291م)، مورخ و جغرافی‌نگار.
ابن ماهان، علی | عبدالکریم گلشنی علی بن عيسی بن ماهان (مق‍ 195ق / 811م)، از اميران و فرمانروايان نامدار دورۀ نخستين حكومت عباسيان كه مدتی از سوی هارون‌الرشيد حكومت ناحيۀ خراسان را در دست داشت.
ابن ماکولا |
ابن ماسای | عبدالامیر سلیم مسعود بن عبدالرحمن بن ماسای (مق‍ 789ق / 1387م)، وزير چند تن از امرای مرينی مغرب، به ويژه عبدالرحمن بن يفلوسن.
ابن ماحوز |
ابن ماء السماء |
ابن لقمان | محمد فاضلی ابوالعباس فخرالدين ابراهيم بن لقمان بن احمد بن محمد شيبانی اِسْعِرْدی (612-693ق / 1215-1294م)، از دبيران و وزرای دربار ايوبيان و مماليك مصر.
ابن کیغلغ | حسن یوسفی اشکوری شهرت چندتن از اميران ترك در سده‌های 3 و 4ق / 9 و 10م كه در دورۀ عباسيان به مقاماتی دست يافتند.
ابن لاجین |
ابن کواء | یوسف رحیم لو ابوعمرو عبدالله بن عَمرو بن نعمان بن ظالم بن مالك بن اُبَیّ بن عُصْم بن سعد بن عمرو بن جُشَم بن كِنانة بن حَرب ابن يَشْكُر، از بنی يشكر بن بكر بن وائل بن قاسط، از پيشوايان خوارج در حَروراء.
ابن کنان | سید علی آل داوود محمد بن عيسی بن محمود بن محمد بن كنان صالحی دمشقی خلوتی (1074-1153ق / 1663-1740م)، مشهور به ابن زين التقاه (يا ابن زين الثقاة)، تاريخ‌نگار حنبلی كه به تصوف نيز گرايش داشت.
ابن کمال پاشا |
ابن کثیر، عمادالدین | یوسف رحیم لو عمادالدين ابوالفداء اسماعيل بن عمر بن كثير قرشی (701-774ق / 1302-1373م)، مورخ، مفسّر و محدّث مشهور شافعی. در قريۀ مُجَيْدِل يا مجدل (حسينی، 57؛ خطراوی، 14 / 31-32) از قرای بُصرى نزديك دمشق زاده شد و از اين رو او را بُصروی نيز خوانده‌اند.
ابن کاکویه |
ابن قنفذ | حسن یوسفی اشکوری ابوالعباس احمد بن حسن بن علی بن خطيب قسنطينی (ح 740-810ق / 1339-1407م)، فقيه، قاضی، مورخ، رياضی‌دان، شاعر، عارف و محدث مالكی الجزائر.
ابن قلانسی | علی بهرامیان ابويعلى حمزة بن اسد بن علی بن محمد تميمی (د 555ق / 1160م)، مورخ، اديب و ديوان سالار دمشقی، ملقب به «الرئيس الاجل»، «الشيخ العميد» و «عميدالدين».
ابن قوطیه | حسن یوسفی اشکوری ابوبكر محمد بن عمر بن عبدالعزيز (د 367ق / 978م)، مورخ، اديب، لغوی، شاعر و فقيه مالكی اندلسی.
ابن قطاع، ابوالاصبغ | مهدی جلیلی ابوالاصبغ عيسی بن سعيد يَحْصُبی (مق‍ 397ق / 1006م)، دبير و وزير و صاحب الشرطه (رئيس شهربانی) در دستگاه المنصور محمد بن ابی عامر و سپس وزير پسرش عبدالملك كه هر دو عنوان حاجب در دربار امويان اندلس داشتند.
ابن قصاب | سید علی آل داوود مؤيدالدين ابوالفضل (يا ابوالمظفر، به روايت منحصر ابن طقطقی، 324، و به پيروی از او هندوشاه، 330) محمد بن علی بن احمد بن قصاب بغدادی (ح 522-592ق / ح 1128-1196م)، اديب، ديوان سالار و وزير الناصر لدين الله خليفۀ عباسی گفته‌اند ابن قصاب ايرانی و اهل شيراز بود و همانجا رشد كرد
ابن قسی |
ابن قاضی | یوسف رحیم لو ابوالعباس شهاب‌الدين احمد بن محمد بن محمد بن احمد بن علی بن عبدالرحمن بن ابی‌العافيۀ مِكْناسی زَناتی فاسی مالكی (960-6 شعبان 1025ق / 1553- 9 اوت 1616م)، فقيه، مورخ، اديب و رياضی‌دان معروف مغربی در دولت شُرَفای سَعدی (حسنی) (917- 1069ق / 1511- 1659م).

تاریخ

ورود به سایت

ثبت نام

در جستجوی چه هستید ؟

تاریخ

ورود به سایت

ثبت نام