اخبار

برای کسانی که تاریخ معاصر ایران را بررسی می‌کنند یک سؤال جدی طرح می‌شود. رضاشاه که فاقد تحصیل رسمی و دانشگاهی بود، از کجا به ایده‌ی پیشرفت جامعه‌ی ایران رسید و توانست آن را در طی شانزده سال در ارکان مختلف، به‌تدریج نوسازی نماید؟ برای پاسخ‌گویی به این سؤال، باید اندکی به گذشته سفر کرد تا علل رویکرد او را فهم نمود

آثار ادبی بطور نامحسوس و غیرمستقیم، آرمان ها، تفکرات و شیوۀ زندگی هر ملّت را در طول تاریخ نشان می دهد و تصاویری هنرمندانه از واقعیات اجتماعی عرضه می دارد. نگاه جامعه شناختی به ادبیات می تواند وضعیت اجتماعی، سیاسی و فرهنگی هر دوره را تا حدودی نمایان سازد.

عریضه متحصنین سفارت عثمانی مبنی بر اعلام وجود اتحاد با هیئت متحصنین حرم حضرت عبدالعظیم علی‌رغم بی‌توجهی به پیشنهادات کمیته واسطه که جهت بهبود روابط مردم با حکومت ایجاد شده است. (صفحه 2)

بررسی مقایسه‌ای قیام خیابانی و میرزاکوچک‌خان جنگلی انقلاب مشروطه ایران بدون شک، نقطه آغازین بسیاری از جریانهای فکری و سیاسی در تاریخ ایران محسوب می‌شود. تا پیش از این، جنگ قدرت در ایران به شیوه کاملا سنتی خود مشهود بود و شاه به عنوان نماینده خداوند در روی زمین، یگانه مرجع حکمرانی محسوب شده، اداره حکومت نیز به شیوه کاملا استبدادی آن و بدون در نظر گرفتن رأی و خواست مردم اجرا می‌شد.

محمدمهدی شریف کاشانی از مشروطه‌خواهان نامدار به شمار می‌آید. او یکی از اعضای بنیادگر انجمن معارف بود؛ انجمنی که نقشی مهم در برپایی جنبش مشروطه داشت. شریف کاشانی پس از پیروزی جنبش مشروطه به ریاست اداره تحقیق کل اوقاف منصوب شد و تا پایان خدمت‌اش در دولت در این نهاد ماند

کتاب حاضر شرح اجمالی زندگانی بیش از ۹۰۰ بانوی برجسته و نامداری است که از عصر مادها تا دوره مشروطیت، در قلمرو جغرافیای فرهنگی ایران، منشأ آثار علمی، دینی، فرهنگی، هنری، سیاسی و اجتماعی بوده اند. بسیاری از آنان ایرانی اند و در سرزمین اصلی ایران زیسته اند، و بسیاری نیز غیر ایرانی بوده و در خارج از مرزهای سیاسی ایران زندگی می کرده اند، اما آثاری به زبان فارسی پدید آورده اند.

چندمین ‌روز است ملتی که نه همراه آقایان به قم و نه پی آن‌ها به باغ‌ سفارت رفتند، اینجا مقابل بازار تعطیل پایتخت بست نشسته‌اند. صدای زنی از میان جمعیت می‌پیچد: «ای مردم بعد از این دختران شما را نوز باید عقد کند. شهر خالی از علما شده است.» و مقنعه‌اش را که سر چوب کرده بود در باد پیچ می‌خورد.

آن روز که مظفرالدین شاه فرمان مشروطیت را امضا کرد شاید در رویاهای شاهانه‌اش نیز نمی‌دید که به‌زودی چشم از جهان فرو بندد و دقیقا یک سال و دو ماه بعد نیز بر فرمانی که او داده و قانون اساسی‌ای که در اولین مجلس شورای ملی برخاسته از مشروطه مصوب شده بود، متممی نگاشته شود. اما این اتفاق افتاد و به کوشش طیفی که در راس آن شیخ فضل‌الله نوری قرار داشت، اصول متمم قانون اساسی مشروطه در 14 مهر 1286 به امضای شاه دیگری رسید.

کامران عدل: به هیچ عنوان نباید این عکس‌ها را با آنچه بعدها عکاسی خبری مدرن نام گرفتند مقایسه کرد. این عکس‌ها نمایانگر اندیشه آن دوران با دنیایی بسته، احاطه شده با افکاری عقب‌مانده و محافظه‌کار است. برای من، افتخار بزرگی است که عکس جدم را در وسط آن درگیری‌ها می‌بینم. احساس غرور می‌کنم.

کامبیز درم‌بخش کاریکاتوریست است نه مورخ اما وقتی بحث به مطبوعات کشیده می‌شود، تاریخ را ورق می‌زند. او یکی از کارتونیست‌های قدیمی است که آثارش علاوه بر نگهداری در مجموعه‌ها و موزه‌های ایرانی و خارجی، در مطبوعات نیز منتشر شده و به همین دلیل وقتی کاریکاتور در دوره مشروطه را مرور می‌کند معتقد است کاریکاتور رسالت خود را برای بیان تضادهای موجود در جامعه بیان کرده. بهانه گفت‌وگوی «تاریخ ایرانی» با درم‌بخش انتشار کتاب «انقلاب مشروطه با رسم شکل» اثر محمدرفیع ضیایی بود که همزمان با صد و دهمین سالگرد مشروطه روانه بازار شد. در این کتاب وقایع مشروطه تا کودتای ۱۲۹۹ با بیش از ۳۵۰ کاریکاتور روایت شده است.