اخبار

زندگی و سرنوشت پرفراز و نشیب میرزا تقی‌خان فراهانی آن‌قدر دراماتیک و جذاب هست که نگاه هر پژوهشگر و هنرمندی را به سمت خود جذب کند. جدا از نفوذ و عملکرد امیرکبیر در سیاست ایران اینکه پسر یک آشپز معمولی از هزاوه به مقام دومین فرد در کشور در روزگار یکصد و هفتاد سال پیش برسد و چنین سرنوشتی پیدا کند و حتی شکل کشته شدنش به اندازه کافی وسوسه‌انگیز است که نه فقط در کتاب‌های تاریخی که در قالب‌های مختلف از داستان و فیلم تا حتی هنرهای تجسمی به تصویر درآید.

دوران کوتاه صدارت امیرکبیر، به سبب وضعیت بین‌المللی، استیلای بریتانیا بر سرزمین‌های جنوبی و شرقی ایران، مشکلات مربوط به مرزها در غرب و شرق و نیز مشکلات عدیده داخلی، یکی از پرمخاطره‌ترین دوره‌های تاریخ ایران است. یکی از دلایل ظهور بابیه در این دوران، وضعیتی بود که حکومت ایران و مخصوصاً امثال حاج میرزا آقاسی پدید آورده بودند.

در دوران قاجار خصوصاً بعد از شکست در جنگهای ایران و روس، دخالت و نفوذ سفارتخانه های خارجی در ایران به اوج خود می رسد. نفوذ سیاسی و مداخلات نابجای نمایندگان سیاسی و شبکه جاسوسی دو دولت انگلستان و روسیه در امور داخلی ایران به گونه ای بود که گاهی شاه و صدراعظم و وزرایش در انجام کوچکترین و جزیی ترین امور مجبور به مشاوره و هماهنگی با نمایندگان سیاسی این دو دولت می شدند.

کتاب «امیرکبیر و ناصرالدین شاه» به عنوان اولین اثر انتشارات «کتاب رایزن»، کتابی است که توسط دکتر سید علی آل داود تألیف و تدوین شده است. سید علی آل داود در سال 1321 در خور بیابانک، شهری در حاشیۀ کویر مرکزی ایران، دیده به جهان گشود. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در همان جا و سپس در دبیرستان ادب اصفهان گذراند و برای ادامۀ تحصیل رهسپار تهران شد و در دانشکدۀ حقوق دانشگاه تهران ادامۀ تحصیل داد و پس از فراغت چند سالی در رشتۀ جامعه شناسی درس خواند.وی هم زمان با دانشجوئی، چندی در بنیاد فرهنگ ایران زیر نظر دکتر پرویز خانلری به کارهای پژوهشی پرداخت و سپس برای مدتی حرفۀ وکالت را برگزید.

مجموعه ارزشمندی از اسناد مربوط به «میرزا تقی خان فراهانی»، معروف به امیر کبیر در مرکز اسناد آستان قدس رضوی نگهداری می شود که از این مجموعه تعداد چهار برگ سند معتبر با مهر و دست خط وی است.

مجسمه‌ی مرد محبوب ایران با همان ابهت و اقتداری که از «امیرکبیر» در ذهن مردم نقش بسته، بالای پله‌های ورودی پارک ملت نصب شده است؛ اثری که 32 سال انتظار کشید تا به سرزمین خالقش منتقل شود.

محمد کاظم بجنوردی، رئیس دایره المعارف بزرگ اسلامی، درباره عبدالرحیم جعفری می گوید: "او کارش را با بساط کتابفروشی در جلوی مسجد امام و از شاگرد چاپخانه و از صفر به جایی رسید که بزرگ‌ترین ناشر ایران شد و او کسی بود که نهاد ارزشمندی را به وجود آورد و این نشان می‌دهد که او شخصیت خود ساخته‌ای داشت. او انسانی خدوم، کار آفرین بود و وطن دوست و به نظر من شایسته‌ تقدیر و تکریم و بزرگ‌داشت است."

تجدیدنظر امیرکبیر در هزینه‌های دولتی از جمله کسر یا حتی حذف مستمری‌ها، نارضایی بی سابقه‌ای در محافل درباری برانگیخت. مهمترین مخالفان امیرکبیر، درباریان به ویژه نزدیکان ناصرالدین شاه بودند که به دلیل اصلاحات وی، منافعشان به خطر افتاده بود. افراد پرنفوذی که نتوانستند در برابر اصلاحات امیرکبیر به خصوص در زمینه اوضاع مالیه کشور وضعیت را تحمل کنند. به همین دلیل، از همان روزهای آغاز صدرات میرزا تقی‌خان و فعالیت جدی وی برای تغییر وضعیت نابسامان کشور، او با مخالفان جدی در دربار روبرو شد.