اخبار

یکی از تیره‌های مهم آریایی که پس از ورود به ایران موفق به تشکیل حکومت شدند پارسها بودند. از اواسط دوره مادها از خاندان پارسی به عنوان خاندانی قدرتمند در منابع یاد شده است. آخرین پادشاه ماد، آسیتاگ، مجبور به جنگ ‌با یکی از سران پارسی‌ها به نام کوروش شد. از شواهد چنین ‌برمی‌آ‌‌ید که کوروش با آستیاگ نسبت خویشی داشته است. در جنگ بین طرفین پادشاه ماد شکست خورده و کوروش با پیروزی ‌بر آستیاگ موفق شد حکومت جدیدی را ‌که درتاریخ از آن به نام هخامنشیان یاد می‌شود، تأسیس کند. نخستین پایتخت هخامنشیان شهر پاسارگاد بود. کوروش پاسارگاد را به محلی آباد و معتبر تبدیل کرد. اما پس از مرگ کوروش و مشکلاتی که در امرحکومتی بوجود آمد از اهمیت این شهر کاسته شد تا اینکه داریوش اول به پادشاهی رسید.

هنگامی که کوروش در سال 539 ق.م بر بابل غلبه یافت، خود را به عنوان "شاه بابل" معرفی کرد که دلالت بر حوزه ای فراتر از سنت ها و قلمرو بومی پارسیان می کرد. هنر میان رودانی به مقتضای خود در این فرمانبرداری مشارکت داشت و پارسیان از این هنر وام گرفتند. کاخ های هخامنشیان، مانند کاخهای میان رودان با تراس های بزرگ مصنوعی و نیز دروازه هایی که با دیو – خدایان بالدار و گاوهای بالدار با سر انسان (لاماسو) نگهبانی می شد، بودند. دیواره های آن با آجرهای لعاب دار و نیز کاشی های چند رنگ لعاب دار و الواح و قاب های سنگی تزیین شده بود.

سلاسل، قلعه‌ای که سنگ‌ بنای آن از دوره هخامنشی با حفر نهر داریون گذاشته شد حالا پس از گذشت ۲۵۰۰ سال، ۵۰ سال است، به‌شدت رو به تخریب قرار گرفته و کارشناسان و فعالان میراث‌فرهنگی عوامل مختلفی از جمله مدیریت دوگانه و نبود رسیدگی مداوم را علت‌ تخریب‌های اخیر می‌دانند. آن‌ها معتقدند، دژ سلاسل که در دوره هرمزان کاربری دفاعی داشته حالا توان دفاع از حریم خود را ندارد.

عرصه و حریم پیشنهادی شوش در پرونده میراث جهانی درحالی از سوی معاون میراث‌فرهنگی کشور اعلام شد که به‌گفته او عرصه و هسته مرکزی شوش که تحت مالکیت دولت است 390 هکتار و حریم منظری بیش از 14 هزار هکتار از سوی کارشناسان و باستان‌شناسان برای ثبت در فهرست آثار جهانی پیشنهاد شده است. گفته می‌شود در حریم منظر 14 هزار هکتار تمامی پهنه‌ها و تپه‌های اقماری دارای ضابطه عرصه‌ هستند.

پس از تحقیقات گسترده ای که توسط تیمی از باستان شناسان ایرانی در دهانه غلامان سیستان و بلوچستان صورت گرفت مشخص شد که دهانه غلامان تنها سایت هخامنشی در معماری پارس و آسیای مرکزی است که برگرفته از معماری خاص و منحصربه فرد و دارای خانه های شخصی مردم عادی است.

در کف زمین میان چهار ستون کاخ شورا یا سه دروازه که به تالار تخت جمشید معروف است، سنگ مربع شکلی کار گذاشته شده است که آن را نخستین بار هرتسفلد E. Herzfeld، ایران شناس آلمانی یافت و پس از بررسی روی آن، آن را سنگی زمان یاب تشخیص داد و « سنگ اندازه گیری» اش دانست. این سنگ که اندکی به طور اُریب در زمین کار گذاشته شده است، موقعیت کل صفۀ تخت جمشید را نسبت به کوهی بلند که در پای تخت جمشید قرار گرفته ، نشان می دهد. خورشید هر بامداد به هنگام طلوع از پشت این کوه سر برمی آورد و بر کاخ می تابد.