زنی با شماره شناسنامه یک

1397/10/3 ۱۰:۱۰

قرن نوزدهم سرآغاز اتفاقات شگرفی در جهان غرب بود و حرکت در مسیر مدرنیزاسیون شتابی برق آسا به خود گرفت که این شتاب تنها به وسعت سرسام آور کارخانه‌ها و تولیدات جهان مدرن ختم نشد بلکه نیاز به شناخت جامعه شهری و آمار و اطلاعات بافت‌های جمعیتی را هم جدی کرد. همزمان با این تحولات ایران هم تحت تأثیر این الزامات قرار گرفت و همزمان با نوسازی و مدرنیزاسیون، نیاز به شناسایی بافت جمعیتی و تفکیک ایرانی از غیر ایرانی و... ناگهان مهم شد.

وقتی اولین شناسنامه ایرانی به‌نام فاطمه ایرانی ثبت شد

محسن بوالحسنی: قرن نوزدهم سرآغاز اتفاقات شگرفی در جهان غرب بود و حرکت در مسیر مدرنیزاسیون شتابی برق آسا به خود گرفت که این شتاب تنها به وسعت سرسام آور کارخانه‌ها و تولیدات جهان مدرن ختم نشد بلکه نیاز به شناخت جامعه شهری و آمار و اطلاعات بافت‌های جمعیتی را هم جدی کرد. همزمان با این تحولات ایران هم تحت تأثیر این الزامات قرار گرفت و همزمان با نوسازی و مدرنیزاسیون، نیاز به شناسایی بافت جمعیتی و تفکیک ایرانی از غیر ایرانی و... ناگهان مهم شد.

تا پیش از این زمان همه اتفاقاتی که در زندگی و احوال حیات و ممات یک نفر دانسته می‌شد همان چیزی بود که براساس اعتقادات مذهبی و سنت‌های رایج در کشور، با نگارش نام و تاریخ ولادت مولود در پشت جلد کتب مقدس از جمله قرآن مجید آمده بود و از افراد درگذشته هم جز نام و تاریخ وفاتی که روی سنگ قبرشان نوشته می‌شد هیچ اثری دیده نمی‌شد.

از طرفی لزوم ایجاد ارتش منظم، اخذ مالیات و تفکیک خارجی از ایرانی به همراه گسترش فرهنگ و دانش بشری و نیز توسعه روز افزون شهرها و روستاها و افزایش جمعیت کشور، نیاز به سازمان و تشکیلاتی برای ثبت وقایع حیاتی به یک ضرورت تبدیل شد تا اینکه بحث ایجاد سازمانی با ساز و کاری مشخص پیش آمد.

همین شد که در وهله اول سندی مشتمل بر 41 ماده در سال 1297 هجری شمسی به تصویب هیأت وزیران رسید و اداره‌ای تحت عنوان اداره سجل احوال در وزارت داخله (کشور) وقت به‌وجود آمد؛ پس از تشکیل این اداره اولین شناسنامه به شماره 1 در بخش 2 تهران در تاریخ 16 آذر 1297 هجری شمسی به‌نام فاطمه ایرانی صادر شد. چند سال بعد یعنی در خرداد سال 1304 هجری شمسی اولین قانون ثبت احوال مشتمل بر 35 ماده در مجلس شورای ملی وقت به تصویب رسید و براساس این قانون مقرر شد همه اتباع ایرانی در داخل و خارج از کشور شناسنامه داشته باشند.

سه سال بعد از تصویب اولین قانون ثبت احوال یعنی در سال 1307 قانون جدید ثبت احوال مشتمل بر 16 ماده تصویب شد که براساس این قانون وظیفه جمع‌آوری آمارهای مختلف هم به اداره سجل احوال محول شد و به همین دلیل نام این اداره به اداره «احصائیه و سجل احوال» تغییر پیدا کرد. از این تاریخ تا به امروز به تناسب شرایط زمانی و تغییر و تحولات به وجود آمده در کشور و با احساس عدم تناسب قوانین موجود با نیازهای جامعه، قانون ثبت احوال بارها مورد تجدید نظر، تغییر و اصلاح قرار گرفت تا در نهایت سال 1319 قانون نسبتاً جامع و کاملی مبتنی بر 55 ماده تصویب شد که این ماده‌ قانون‌ها به جهت جامعیت نسبی حدود 36 سال بدون تغییر باقی ماند که بجز تغییر و اصلاحات مختصری در سال 1355 و 1363 اساس این قانون به قوت خود باقی مانده است.

منبع: روزنامه ایران