وزیر ارشاد: مایل هروی از نوادر علمی و ادبی روزگار است

1397/8/7 ۰۷:۵۳

بزرگداشت مقام علمی نجیبِ مایلِ هروی نویسنده، نسخه‌شناس، مصحح، ویراستار و پژوهشگر برجسته زبان و ادبیات فارسی افغانستانی مقیم ایران در دانشگاه فردوسی مشهد برگزار شد. دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد روز یکشنبه ششم آبان‌ماه میزبان برگزاری مراسم بزرگداشت استادی گرانمایه و نام آشنا از سرزمین افغانستان و مقیم ایران با سوابق برجسته در حوزه‌های نویسندگی، نسخه‌شناسی، تصحیح، ویراستاری و پژوهشگری زبان و ادبیات فارسی بود.

بزرگداشت مقام علمی نجیبِ مایلِ هروی نویسنده، نسخه‌شناس، مصحح، ویراستار و پژوهشگر برجسته زبان و ادبیات فارسی افغانستانی مقیم ایران در دانشگاه فردوسی مشهد برگزار شد.

دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد روز یکشنبه ششم آبان‌ماه میزبان برگزاری مراسم بزرگداشت استادی گرانمایه و نام آشنا از سرزمین افغانستان و مقیم ایران با سوابق برجسته در حوزه‌های نویسندگی، نسخه‌شناسی، تصحیح، ویراستاری و پژوهشگری زبان و ادبیات فارسی بود.

طی این مراسم که به همت گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد با همکاری معاونت پژوهشی دانشکده ادبیات و علوم انسانی این دانشگاه و با حضور مدیر عامل موسسه خانه کتاب، مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی، معاون فرهنگی شهر کتاب تهران، ریاست و اعضای هیئت علمی، اساتید، رئیس بنیاد حمایت از محصلین افغان و جمعی از مدیران و فعالان فرهنگی و ادبی، دانشجویان و علاقه‌مندان به حوزه فرهنگ و ادب پارسی برگزار شد، بسیاری از اساتید و فعالان فرهنگی به ایراد سخنانی در ارتباط با مایل هروی پرداختند.

نیکنام حسینی‌پور؛ مدیرعامل خانه کتاب در این مراسم گفت: با اینکه مرزهای سیاسی طراحی شده از سالیان گذشته میان ایرانیان و افغان‌ها فاصله انداخته اما میراث مشترک و علقه‌های فراوان فرهنگی فاصله‌ها را درنوردیده است.

برادران و خواهران دو ملت افغانستان و ایران پیوندی گسست‌ناپذیر دارند و دو ایران فرهنگی مرزهای جغرافیایی و سیاسی فضای خودش را از دست می‌دهد و استاد نجیب از جنس آن افرادی است که تعلق به ایران دارد. محققان و شاعران طراز اولی که از سومین ستم‌دیده افغانستان برخاسته‌اند، همواره با آثارشان روابط میان دو کشور را گرم و پویا نگه داشته‌اند. بزرگانی که همواره دل در گرو میراث مشترک و گران‌بار داشته‌اند، بزرگانی چون عبدالحی حبیبی، رضا مایل هروی، خلیل‌الله و اکنون استاد ارجمند نجیب مایل هروی. وی افزود: استاد مایل هروی پژوهشگری است که نخست در دامن پدر گرامی‌شان رشد و نمو یافته‌اند و از خوان نعمت او نکته‌ها برگرفتند و سپس در دانشگاه فردوسی مشهد از محضر اساتید خبره زبان و ادب فارسی بهره‌مند شدند. از همان دوران دانشجویی نگاه دقیق و ذهن نقاد نجیب مایل هروی، نوید محققی کاردان و توانا می‌داد. با پژوهش‌های استاد مایل هروی وارد دنیایی گسترده و شگرف از فرهنگ و تمدن زبان فارسی در جغرافیای تاریخی آن می‌شویم. تحقیق همه جانبه و نیز تلاش برای پی بردن به نکاویده‌ها از ویژگی‌های بارز آثار استاد مایل هروی است.

امروز بعید می‌نماید که پژوهشگر عرفان باشی و وام‌دار میراث عرفانی استاد مایل هروی و جریانی که او در عرفان بنا نهاده نباشی. بعید می‌نماید دلبسته ادب و زبان فارسی باشی و از آثار ادبی استاد بهره نبری. بعید می‌نماید مصحح باشی و به کتاب‌های ایشان مراجعه نکنی و نسخه‌شناس باشی و با کتاب‌های «کتاب‌ آرایی در تمدن اسلامی» و … بیگانه باشی.

محمدجعفر یاحقی، نجیب مایل هروی را یک دانشمند فقید و آگاه در حوزه فرهنگ و زبان پارسی معرفی و اظهار کرد: حوزه‌های متن‌پژوهی، عرفان و تصوف، فرهنگ و همچنین یکپارچگی قلمرو زبان فارسی حوزه‌های اصلی علاقه‌مندی و آثار ایشان را دربرمی‌گیرند.

استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد هروی را عرفان‌پژوهی خاص و منحصر به‌فرد عنوان کرد و گفت: پس از حوزه متن‌‌پژوهی و نسخه شناسی که آثار وی در این زمینه‌ها راه‌گشای بسیاری از محققان است، حوزه عرفان‌پژوهی و عرفان شناسی زمینه تخصصی ایشان است.

عضو پیوسته شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی در خصوص جنبه دیگر شخصیت علمی مایل هروی بیان کرد: وی در طول عمر علمی خود تنها به انتشار متون اکتفا نکرده بلکه تأمل ویژه‌ ایشان به حوزه فرهنگ موجب شده است که اسم ایشان به عنوان یک دانشمند برجسته در زمینه فرهنگ جهانی آریایی و پارسی مطرح باشد.

مدیر قطب علمی فردوسی‌شناسی و ادبیات خراسان در دانشگاه فردوسی مشهد ضمن توصیه مطالعه آثار ایشان به دانشجویان و کلیه علاقه‌مندان به فرهنگ و ادب پارسی اظهار کرد: نظریه‌های خاص هروی در خصوص یکپارچگی قلمرو زبان فارسی با وجود دخالت مرزهای سیاسی در مرزهای فرهنگی کشورهای فارسی زبان، تلاش‌های ارزشمندی در راستای نگهداری از یکپارچگی فرهنگی کشورهای فارسی زبان است که از موجبات اصلی دریافت جایزه محمود افشار نیز برای ایشان به شمار می‌رود. این پژوهشگر و نویسنده به احیاء رسائل به عنوان یکی از دستاوردهای ارزشمند مایل هروی اشاره کرد و افزود: رسائل به مقالات کوتاهی در زمینه‎های مختلف گفته می‌شود که از قدیم نگاشته شده‌ و در میان نسخ خطی ما گم و کمرنگ شده‌اند.

وی ادامه داد: از دیگر اقدامات بسیار گرانمایه مایل هروی بیرون کشیدن این رساله‌ها و انتشار دانه به دانه‌ نمونه‌های ارزشمند در این حوزه ناشناخته از زبان و ادبیات فارسی است.

سلمان ساکت ضمن اشاره به مشقات و مسائلی که بر سر راه مایل هروی به عنوان یک تبعه افغان در ایران وجود داشته و دارد، اظهار کرد: بزرگترین و مهم‌ترین آموزه استاد برای تمام ما صبوری، پرکاری و کوشایی است.

استادیار گروه آموزشی زبان و ادبیات فارسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد آثار ایشان را دارای تنوع بسیار زیادی در ژانرهای مختلف خواند و گفت: یکی از اقدامات شاخص مایل هروی، تک نگاره‌های منحصر به‌فرد و بسیار با ارزش ایشان است که در یک عنوان در خصوص جامی و دیگری تحت عنوان خاصیت آیینگی در خصوص عین‌القضات همدانی است.

وی ادامه داد: نثر پخته و دلکش ایشان در کتاب خاصیت آیینگی که به بهترین قسمت‌های نامه‌ها و تمهیدات عین القصات می‌پردازد، به خوبی آبشخورهای عرفانی وی را نمایان می‌کند.

همچنین سید عباس صالحی؛ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به مناسبت برگزاری آیین تجلیل از نجیب مایل‌هروی؛ تاریخ‌نگار و ادب‌پژوه پیام صادر کرد.

متن پیام وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی به این شرح است:«استاد ارجمند جناب آقای نجیب مایل هروی. عنایت والای جناب‌عالی به پاسداشت میراث گرانقدر ایران و اسلام و سعی بلیغ‌تان در تصحیح و پژوهش درباره نسخه‌های خطی و اهتمام به اشاعه شایسته آن دو به‌ویژه در قالب تدوین و انتشار مقالات و کتاب‌های علمی و پژوهش ارزشمند، سزاوار سپاس و قدردانی است.

شما به راستی از نوادر روزگار در حوزه‌های مختلف علمی و ادبی هستید که در پی سال‌ها تلاش، نقشی موثر، جریان‌آفرین و ماندگار در حفظ و توسعه آثار گرانقدر زبان و ادب فارسی، پرورش و آموزش نیروهای جوان و نخبه‌پرور، ایفاد کرده‌اید.

وسعت دانش و تلاش پیوسته جناب‌عالی در حوزه‌های نسخه‌شناسی، متن‌پژوهی، تاریخ‌نگاری، ادب‌پژوهی و صحیح متون کهن بر هیچ‌کس پوشیده نیست. ضمن سپاس ویژه از خدمات و مجاهدت‌های علمی آموزشی جناب‌عالی برای شما سلامتی، نشاط و بهروزی آرزو می‌کنم.»

نجیب مایل هروی ضمن تشکر بابت برگزاری این مراسم، با اشاره به کتاب خاصیت آیینگی اظهار کرد: گزیده یک متن هنگامی مؤثر واقع می‌شود که نویسنده تسلط کافی بر متن و زیر و بم آن داشته باشد و بر روحیات صاحب اثر مسلط و آگاه باشد.

این نسخه‌شناس و پژوهشگر برجسته زبان و ادب فارسی ادامه داد: تنها در این صورت است که یک گزیده‌ساز می‌تواند گزیده‌ای را ارائه کند که طی آن خوانندگان جوان را به سوی متن اصلی راه ببرد.

وی افزود: تصور می‌کنم کتاب خاصیت آیینگی بهانه مناسبی برای این مجلس بود چراکه چاپ پنجم آن توانسته تا کنون اکثریت جوانان دانشگاهی و غیر دانشگاهی را به سوی متن اصلی تمهیدات، نامه‌ها و رساله جمالی و آثار عین القضات همدانی عارف بزرگ ایرانی در قرن ششم راه ببرد.

در ادامه این مراسم پیام تقدیر محمد کافی، رئیس دانشگاه فردوسی مشهد به پاس چندین دهه زحمات خستگی‌ناپذیر و ارزشمند این پژوهشگر برجسته زبان و ادبیات فارسی قرائت شد.

بزرگداشت مقام علمی نجیبِ مایلِ هروی نویسنده، نسخه‌شناس، مصحح، ویراستار و پژوهشگر برجسته زبان و ادبیات فارسی افغانستانی مقیم ایران به همت گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد با همکاری معاونت پژوهشی دانشکده ادبیات و علوم انسانی این دانشگاه با حضور مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی، ریاست و اعضای هیئت علمی، اساتید، رئیس بنیاد حمایت از محصلین افغان و جمعی از مدیران و فعالان فرهنگی و ادبی، دانشجویان و علاقه‌مندان به حوزه فرهنگ و ادب پارسی در تالار فردوسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد برگزارشد.

منبع: ایبنا