«زبان اورارتويي» در پژوهشكده زبان و گويش سازمان ميراث فرهنگي از زبان آلماني به فارسي ترجمه شد.
![]()
«زبان اورارتويي» در پژوهشكده زبان و گويش سازمان ميراث فرهنگي از زبان آلماني به فارسي ترجمه شد.
هايده بحرانيان، كارشناس ارشد فرهنگ و زبانهاي باستاني و مترجم اين كتاب با اعلام اين مطلب، درباره اهميت آشنايي زبانشناسان با زبان اورارتويي گفت:« زبان اورارتويي زبان قومي بوده است كه در نيمه دوم هزاره اول قبل از ميلاد در اطراف درياچه «وان» (در تركيه فعلي) به طور گسترده سكونت داشتند و اين محدوده اقامت تا سواحل شمالي درياچه اروميه و ناحيه شهر فعلي تبريز گسترده شده بود. بنابراين بررسي آن هم از جهت بررسي متون باستاني كه بخشي از كار پژوهشكده زبان و گويش است اهميت دارد و هم از اين نظر كه به هر حال بررسي يك تمدن و زبان كهن است. نميتوان گفت كه بررسي پيشينه زباني قوم اورارتو جزئي از گذشته فرهنگي ما بوده است چون مشكل ميتوان گفت كه اين قوم جزء آرياييها بودهاند اما چون زماني در محدوده آذربايجان فعلي زندگي ميكردهاند، بررسي زبان آنها از اهيمت زيادي برخوردار است.»
وي افزود:« درباره تمدن اورارتو پيش از اين كتابهايي نوشته شده است اما اين كتاب نخستين كتابي است كه به زبان اورارتويي و دستور زبان آن ميپردازد. بنابراين به عنوان يك منبع دست اول شناخته ميشود.»
بحرانيان درباره ويژگيهاي اين زبان گفت:« زبان اورارتويي جزء زبانهاي پيوندي است و گرامر آن با زبانهاي فعلي دنيا متفاوت است. در اين زبان براي نشان دادن حالتهاي مختلف كلمات(مفعولي، فاعلي و ...) از شناسهها و پيوندها استفاده ميشود. در واقع اهميت اين زبان در همين دستور زبان متفاوت است و ميتواند براي پژوهشگران و دانشجويان زبانشناسي مفيد واقع شود.»
وي درباره منابع مربوط به زبان و خط اورارتويي گفت:« كتيبههاي اورارتويي در محدوده درياچه وان تركيه و محدودهايي از روسيه وجود دارد به طوري كه امروز حدود 600 كتيبه از اين زبان موجود است. ميتوان گفت كه پژوهشگران زبانشناسي روسيه، ايتاليا و آلمان حدود يك قرن روي اين زبان كار كردهاند تا بتوانند با نحوه خواندن و نوشتن اين زبان آشنا شوند.»
بحرانيان درباره چگونگي شناسايي اين منبع آلماني گفت:« كتاب زبان اورارتويي در كتابخانه موزه ملي موجود بود. ما منابع بسيار زيادي در حوزه زبانهاي باستاني در ايران داريم كه اگر سازمان ميراث فرهنگي با پژوهشكده زبان و گويش هماهنگ باشد ميتوان آنها را ترجمه كرد. اگر اين همكاري انجام شود هم پژوهشگران پژوهشكده زبان و گويش توانايي ترجمه آثار را دارند و هم ميتوان از پژوهشگران و مترجمان خارج از سازمان كمك گرفت.»
كتاب زبان اورارتويي به زيستگاههاي اقوام اورارتويي، خط اورارتويي و منشاء آن، فونتيك، مورفولوژي و صرف اسامي، ضماير مختلف، اعداد، نحوه ساخت افعال و گرامر زبان اورارتويي ميپردازد.
بحرانيان درباره تاريخ انتشار اين كتاب گفت:« مراحل ترجمه اين كتاب به پايان رسيده و الان در حال كار بر روي واژهنامه آن هستم. گمان ميكنم كار اين كتاب نهايتا در 120 صفحه به پايان برسد كه در صورت فراهم بودن شرايط انتشار تا پايان سال جاري منتشر ميشود.
(منبع : خبرگزاری میراث فرهنگی)
خان احمدی