امضای معاهده ننگین تقسیم ایران بین روسیه و انگلیس در عهد "محمد علی شاه قاجار" (1286 ش)
روسیه و انگلستان از سالها قبل رقابت شدیدی بر سر منافع خود در ایران داشتند. هر امتیازی كه یكی از این دو كشور به دست میآورد، دیگری سعی می كرد، مشابه آن را تحصیل كند. اگر دولتمردان ایران به سوی روسیه تمایل مییافتند، انگلستان تلاش میكرد كه آنها را از صحنه خارج سازد و اگر نفوذ انگلیس در حكومت ایران گسترش می یافت، روسیه به وسایلی متوسل می شد تا آن وضع را تغییر دهد. علیرغم این همه رقابت و اختلاف، پس از انقلاب مشروطه، ناگهان بین روسیه و انگلیس توافقی حاصل می شود كه به موجب آن، ایران به مناطق نفوذ تقسیم می شود. بر اساس قرارداد تقسیم ایران، منطقه مركزی كشور، بی طرف اعلام شد. مناطق شمال و قسمتی از غرب ایران، تحت كنترل روسیه قرار گرفت و نواحی جنوبی نیز به منطقه نفوذ انگلیس تبدیل گردید.
.jpg)
روسیه و انگلستان از سالها قبل رقابت شدیدی بر سر منافع خود در ایران داشتند. هر امتیازی كه یكی از این دو كشور به دست میآورد، دیگری سعی می كرد، مشابه آن را تحصیل كند. اگر دولتمردان ایران به سوی روسیه تمایل مییافتند، انگلستان تلاش میكرد كه آنها را از صحنه خارج سازد و اگر نفوذ انگلیس در حكومت ایران گسترش می یافت، روسیه به وسایلی متوسل می شد تا آن وضع را تغییر دهد. علیرغم این همه رقابت و اختلاف، پس از انقلاب مشروطه، ناگهان بین روسیه و انگلیس توافقی حاصل می شود كه به موجب آن، ایران به مناطق نفوذ تقسیم می شود. بر اساس قرارداد تقسیم ایران، منطقه مركزی كشور، بی طرف اعلام شد. مناطق شمال و قسمتی از غرب ایران، تحت كنترل روسیه قرار گرفت و نواحی جنوبی نیز به منطقه نفوذ انگلیس تبدیل گردید. این قرارداد در حالی امضا شد كه حكومت ایران به علت بی كفایتی شاهان قاجار، به قدری تضعیف شده بود كه روسیه و انگلیس برای انقعاد این قرارداد، حتی با دولت ایران نیز مشورت نكردند. این پیمان كه به قرارداد 1907 مشهور شد خشم مردم ایران را برانگیخت و مجلس شورای ملی نیز با آن مخالفت كرد. علیرغم امتناع مجلس از تصویب این قرارداد، نیروهای روس و انگلیس، تا پس از انقلاب كمونیستی در شوروی، از ایران خارج نشدند.