تولد رینولد نیكلسون، مترجم مثنوی (1868م)

 

رینولد الین نیكلسون خاورشناس و ادیب مشهور در نوزدهم اوت سال ۱۸۶۸ میلادی در انگلستان به ‏دنیا آمد. از آنجایى كه پدر رینولد، استاد طب و تاریخ طبیعی و پدربزرگش از زبان‏شناسان زمان بودند، نیكلسون هم از دوران جوانی به تحصیل دانش روی آورد و در دوران دانشگاه، زبان و ادبیات یونانی، لاتینی و شرقی را فرا گرفت. نیكلسون در طی سال‏های بعد به فراگیری زبان‏های هندی، عربی و فارسی پرداخت. وی نخستین اثر خود را درباره منتخبی از اشعار دیوان شمس تبریزی انتشار داد. او از آن پس در دانشگاه كمبریج انگلستان به تدریس زبان فارسی مشغول شد و ۲۵ سال به این كار پرداخت. بی‏ شك بزرگ‏ترین كار نیكلسون كه بیش از ۲۰ سال برای آن زمان صرف نمود، ترجمه، شرح و چاپ مثنوی معنوی مولوی است كه آن را در هشت جلد منتشر كرد. هم‏چنین تألیفات متعدد دیگری از نیكلسون به‏ جای مانده كه "تاریخ ادبیات عرب"، "مفهوم شخصیت در تصوف"، "تحقیقات درباره شعر اسلامی" به انگلیسی و "عرفای اسلامی" از آن جمله‏ اند. نیكلسون از بزرگ‏ترین دانشمندان متبحر در تصوف و عرفان اسلامی به‏ شمار می‏ رود و از طرفی، در ردیف خاورشناسان و مستشرقین دقیق و عمیق جای دارد. قول او همه‏ جا معتبر است و اكثر آثار وی در همین رشته می‏ باشد. نیكلسون از آغاز جوانی تا پایان عمر به مدت نزدیك به نیم قرن به بحث و تحقیق درباره عرفان و تصوف پرداخت و در این زمینه به استادی رسید. كارهای علمی و ادبی نیكلسون نه تنها از لحاظ كمیت و تعداد زیاد آن، قابل ملاحظه است، بلكه چگونگی و كیفیت آن‏ها نیز نشان‏ دهنده احاطه علمی و تتبعات فراوان و دقت بسیار وی می‏باشد. عملكرد نیكلسون به‏ عنوان یك استاد برجسته و دارای خصائص اخلاقی، باعث شده بود تا از دید بزرگان فرهنگ و ادب غرب، به‏ عنوان انسانی صاحب كمال و فضل و دانش و در عین حال دارای تواضع و فروتنی به‏ حساب آید. نیكلسون، قرن دوازدهم و سیزدهم میلادی را به ‏مناسبت سرودن اشعار عرفانی توسط شاعران ایرانی نظیر سنایی غزنوی، عطار نیشابوری و جلال‏ الدین مولوی، عصر طلایی عرفان اسلامی خوانده و سنایی را كه پیر این گروه بوده، پدر شعر مذهبی، فلسفی و عرفانی ایران شمرده است. رینولد نیكلسون سرانجام در ۲۷ اوت ۱۹۴۵م در سن ۷۷ سالگی در كمبریج درگذشت.