اندیشه


الگوی تحول تاریخی در شاهنامۀ فردوسی / سیدحسین شهرستانی | ۱۰:۳,۱۳۹۷/۱۲/۲۶|

بُن و اساس هر تمدن و فرهنگ، در زبان و سنت زبانی آن ریشه دارد. زبان مأمن و مأوای تمام آن حقایقی است که تجربۀ ما از جهان را صورت بخشیده و نسبت ما با اشیاء را سامان می دهد. زبان ودیعه گاه معانی و عواطف بنیادی حیات و ضامن بقاء و تداوم فرهنگها و اقوام و ملل است. زبان نمایندۀ همۀ حیثیاتی است که فرهنگ را از طبیعت در شکل خام و غیرانسانی آن متمایز می سازد و بدین سبب در طرح اساسی مابعدالطبیعه از ارسطو به بعد، فصل ممیّز انسان از حیوان، «نطق» و سخن قلمداد گردیده است.

غایت گفت‌وگو صلح است | ۱۳:۳۷,۱۳۹۷/۱۲/۲۵|

یورگن هابرماس فیلسوف و جامعه‌شناس 89 ساله آلمانی برای ایرانیان نامی آشناست. اندیشه‌ها و آثار او از اوایل دهه 1370 خورشیدی، به عنوان برجسته‌ترین نماینده مكتب فرانكفورت در فارسی مطرح شد. كتاب «یورگن هابرماس: نقد در حوزه عمومی» نوشته رابرت هولاب با ترجمه حسین بشیریه، استاد نام آشنای اندیشه سیاسی در ایران، احتمالا اولین و جدی‌ترین كتابی است كه در معرفی اندیشه‌های او به ویژه در تعاطی با سایر جریان‌های فكری معاصر جهان، در سال 1375 منتشر شد. دكتر بشیریه در مقدمه این كتاب معرفی اجمالی و مثل همیشه روشنگرانه‌ای از دیدگاه‌ها و اندیشه‌های هابرماس ارایه كرد.

حیات و ممات روشنفکری در ایران | ۹:۵۵,۱۳۹۷/۱۲/۲۵|

هادی خانیکی، می گوید: روشنفکر گفت‌وگویی نقش میانجیگری دارد، او در امور اجتماعی و سیاسی و همه جا در حال پادرمیانی است و همواره در حال آمد و شد است. چهارمین ویژگی او این است که متکی به جامعه مدنی است و جهان زیست او در جامعه مدنی است و به همین دلیل است که نمی‏ خواهد جامعه مدنی را به یک بازار و اجتماع بسته تقلیل دهد.

شهر جدید، شهر ملال و غربت است / رضا داوری اردکانی | ۱۲:۰,۱۳۹۷/۱۲/۲۲|

رضا داوری اردکانی، رئیس فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی با عنوان «غربت و ملال در شهر تجدد و درد توسعه نیافتگی در دوران تجدد مآبی» سخنرانی را صبح امروز در همایش بین‌المللی «همگرایی و واگرایی؛ گفت‌و‌گویی میان فرهنگی- میان دینی» که در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد، ایراد کرد که متن آن به شرح زیر است:

پورجوادی: تمام ایمان‌ها یکی هستند چون بنیان‌گذارانشان همگی فرستاده یک خدای واحدند | ۱۱:۵۷,۱۳۹۷/۱۲/۲۲|

مراسم افتتاحیه همایش بین‌المللی «همگرایی و واگرایی؛ گفت‌و‌گویی میان فرهنگی- میان دینی» با حضور رضا داوری‌اردکانی رئیس فرهنگستان علوم، هانس کریستین گونتر (استاد دانشگاه فرایبورگ)، حسینعلی قبادی، رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و جمعی اساتید دیگر امروز در پژوهشگاه علوم انسانی و ‌‌مطالعات فرهنگی برگزار شد.

نیچه، قهرمان تراژیک کهکشان فلسفه / سعیدرضا خوش‌شانس | ۱۱:۳۵,۱۳۹۷/۱۲/۲۲|

کارل لودویک کشیش لوتری کلیسای روکن در لایپزیگ پروس، در مراسم غسل تعمید پسرش که در ۱۵ اکتبر ۱۸۴۴ متولد شد چنین سخن راند: «تو ای ماه اکتبر! که در طول سالیان مهم‌ترین رخدادهای زندگی من در تو روی داده است، امروز با آنچه روبه‌رو هستیم بزرگ‌ترین و باشکوه‌ترین این رخدادها است.

مارتین هایدگر و هانا آرنت چگونه به سنت و تجدد می‏ اندیشند؟ | ۱۰:۰,۱۳۹۷/۱۲/۲۲|

تاریخ اندیشه، والاترین شکل تجلی تاریخ به شمار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌رود. نسبت «سنت» و «تجدد» نیز یکی از بحث‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های اصیل و اصلی تاریخ به طور کلی و تاریخ اندیشه به طور خاص است. سنت یادآور دوران «قدیم» و تجدد، مولفه قوام بخش عصر «جدید» است.

امكان اومانیسم اسلامی به روایت محمد لگنهاوزن | ۱۵:۴۸,۱۳۹۷/۱۲/۲۰|

مفهوم كلیدی و اساسی اومانیسم در تصور رایج ما به معنای انسان‌محوری به جای خدامحوری است و بر این اساس سخن گفتن از «اومانیسم اسلامی» عجیب به نظر می‌آید. محمد لگنهاوزن اما به جنگ این تصور رایج اما به زعم او غلط می‌رود. او در گفتار پیش رو كه در دانشگاه شریف ارایه شده با نشان دادن معناهای متكثر و متنوع مفهوم اومانیسم نشان می‌دهد كه اتفاقا آن تصور رایج سخت غلط است و تنها اشاره به برخی از خوانش‌ها از این مفهوم دارد.

ابراهیمی دینانی: نشانه وجود خداوند در عالم انسان کامل است | ۱۴:۳۸,۱۳۹۷/۱۲/۱۹|

غلامحسین ابراهیمی دینانی، عضو انجمن حکمت و فلسفه ایران و چهره ماندگار فلسفه در برنامه «معرفت» که از شبکه ۴ سیما پخش می‌شود، در تفسیر مقالات شمس تبریزی اظهار داشت: حروف الفبا ۲۸ حرف است. «الف» مستقیم است و از امتداد مستقیم نقطه، «الف» به وجود می‌آید؛ وساطت و ترکیب، معنی و تلفظ. خود «الف» از معنی آمده است، اگر «الف» نبود، حروف نبود و اگر نقطه نبود، «الف» چگونه به وجود می‌آمد؟

ماکس وبر در ایران | ۱۲:۱۰,۱۳۹۷/۱۲/۱۹|

دانشگاه خوارزمی امسال نیز میزبان همایشی دوروزه با عنوان «همایش سالانه خوانش انتقادی جامعه‌‌‌‌‌‌‌‌‌شناسان کلاسیک» بود. نشستی که سال گذشته و در اولین تجربه خود به آثار امیل دورکیم اختصاص یافت، این بار به سراغ یکی دیگر از بزرگان جامعه‌‌‌‌‌‌‌‌‌شناسی کلاسیک یعنی ماکس وبر رفت. این نشست در روزهای ۱۴ و ۱۵ اسفند و در قالب دو سخنرانی و پنج پنل ۴ ساعته به بررسی اندیشه‌‌‌‌‌‌‌‌‌های وبر در حوزه‌‌‌‌‌‌‌‌‌های مختلف فعالیت او پرداخت و در این میان نگاه ویژه‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای نیز به نسبت اندیشه‌‌‌‌‌‌‌‌‌های این جامعه‌شناس بزرگ کلاسیک و مسائل علوم اجتماعی ایران داشت.

جایگاه «تساهل» و «مدارا» در منظومه فکری اسپینوزا | ۱۳:۳,۱۳۹۷/۱۲/۱۸|

هِنری کروپ متولد 1954 پس از اتمام تحصیلاتش در رشته‌ الهیات و فلسفه در مرتبه‌ استادیاری و در حوزه‌ تاریخ فلسفه در دانشگاه رُتردام فعالیت حرفه‌ای خویش را آغاز کرد. او در سال 2017 از سوی بنیاد «Het Spinozahuis» به‌عنوان استاد تمام در حوزه‌ مطالعات اسپینوزا برگزیده شد. از مهم‌ترین فعالیت‌های آکادمیک او می‌توان به ترجمه‌ درخشان کتاب اصلی اسپینوزا «اخلاق» از زبان لاتین به زبان هلندی (داچ) اشاره کرد. علاوه بر ترجمه، اثر تألیفی او با عنوان «تاریخ اسپینوزاگرایی هلند» در میان دانشگاهیان شهرت فراوانی یافته است. آخرین اثر او با عنوان «اسپینوزا و سکولاریسم» به تازگی منتشر شده است. با او در دانشگاه آمستردام مصاحبه‌ای انجام داده‌ایم که در ادامه می‌خوانید.

یوسف ثانی: شرح فخر رازی بر قانون سرشار از ایده‌های کلامی منطقی و پزشکی است | ۱۰:۵۶,۱۳۹۷/۱۲/۱۳|

نشست معرفی و بررسی کتاب «شرح مشکلات القانون» نوشته فخر رازی با حضور نجفقلی حبیبی؛ مصحح و پژوهشگر اثر، غلامرضا جمشید‌نژاد اول، محمد ابراهیم ذاکر، محمود یوسف ثانی و علیرضا منجمی عصر روز گذشته یکشنبه (۱۲ اسفندماه) در سرای اهل قلم برگزار شد.

غلامحسین ابراهیمی‌دینانی: محیط به اسرار نبودن دلیل توکل است | ۱۱:۳۶,۱۳۹۷/۱۲/۱۲|

غلامحسین ابراهیمی‌دینانی، چهره ماندگار و استاد بازنشسته فلسفه دانشگاه تهران در برنامه تلویزیونی معرفت که شب گذشته از شبکه چهارم سیما پخش شد به شرح مقاله سی‌و‌هفتم از مقالات شمس درباره ابراهیم ادهم پرداخت.

آینده ‏نگری و توسعه‏ نیافتگی/ رضا داوری‌اردکانی | ۹:۳۸,۱۳۹۷/۱۲/۱۲|

رئیس فرهنگستان علوم در همایش گرامیداشت روز آینده از ضرورت تبدیل مشکل به مسئله سخن گفت. آینده چیزی نیست که در جایی وجود داشته باشد و ما با کوشش بتوانیم جای آن را بشناسیم و به سوی آن برویم. آینده عدم است و آدمی در راهی که به سوی عدم (مرگ) می‌‌‌‌‌‌‌‌‌رود، آن را می‌‌‌‌‌‌‌‌‌سازد؛ پس آینده‌‌‌‌‌‌‌‌‌نگری را نمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌توان علم دانست زیرا علم به عدم تعلق نمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌گیرد. آینده‌‌‌‌‌‌‌‌‌نگری گزارش کار و سازندگی کشور و مردمی است که اراده کرده باشند راهی را بپیمایند و به مقصدی برسند. اگر این معنی را بپذیریم، آینده‌‌‌‌‌‌‌‌‌نگری دانشی نیست که آن را در مدرسه بیاموزند و در جامعه به کار ببرند.

مصلح التقاطی/ نگاهی به دعاوی و آموزه ‏های مانی | ۱۳:۷,۱۳۹۷/۱۲/۱۱|

این ویژگی موجب همسویی و همراهی بسیاری با آن شد تا جایی که در همان زمان توانست پیروان متعددی را در کشورهای مختلف شرقی و غربی به خود جذب کند. مانویت، چنان که خود مانی هم در کفلایه می‌‌‌‌‌گوید: «مثل رود بزرگی به نظر آید که ادیان و مذاهب دیگر چون جویبارهای فرعی در آن می‌‌‌‌‌ریزند و جریان تازه‌‌‌‌‌ای به وجود میاورند». ریشه‌‌‌‌‌های ثنویت‌انگاری هستی‌شناسانه و انسان‌شناسانه مانویت را که خود متأثر از آیین‌‌‌‌‌ها و ادیان پیش از خود است می‌‌‌‌‌توان در اندیشه‌‌‌‌‌های امروزین ایران نیز پیگیری کرد؛ تقابل و جمع‌‌‌‌‌ناپذیری روح و جسم، خیر و شر و نور و ظلمت

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما