اندیشه


خوانش دینی از فلسفه افلاطونی | ۱۰:۵۹,۱۳۹۷/۱۰/۲۶|

نشست هفتگی شهر کتاب روز سه‌شنبه ۱۸ دی‌ماه به روال گذشته در مرکز فرهنگی شهر کتاب برگزار شد. موضوع این نشست نقد و بررسی کتاب «امکان تفسیر دینی از فلسفه افلاطون» اثر هادی جعفری بود که در آن بیژن عبدالکریمی و انشالله رحمتی به نقد این کتاب و توضیحاتی درباره نسبت امردینی و اندیشه افلاطون پرداختند. رضا داوری اردکانی نیز یادداشتی بر این کتاب نوشته بود که توسط علی‌اصغر محمدخانی مدیر نشست برای حضار خوانده شد. در ادامه گزارش اجمالی از این نشست را می ‏خوانید.

تبارشناسی حزب در فقه | ۱۰:۵۴,۱۳۹۷/۱۰/۲۶|

روز سه ‏شنبه ۱۸ آذرماه ۱۳۹۷ نشر نی میزبان نشست نقد و بررسی کتاب «فقه و حکمرانی حزبی» اثر داود فیرحی بود. این کتاب که از سوی همین نشر منتشر شده با حضور نویسنده و دکتر احمد نقیب‏ زاده نقد و بررسی شد.

نگاهی تطبیقی به آموزش فلسفه در ایران و غرب در گفت‌وگو با استاد سید حسن امین | ۱۰:۳۲,۱۳۹۷/۱۰/۲۶|

اغلب اهالی فلسفه به این موضوع نقد دارند که «چرا در دانشگاه‌های ما از دل سیستم آموزش فلسفه، فیلسوف متولد نمی‌شود؟» این در حالی است که ما در فلسفه‌ورزی گذشته درخشانی داشتیم و امروز کشورهای غربی گوی سبقت را از ما ربوده‌اند. اما چرا؟ سیستم آموزش فلسفه در کشورهای غربی چه تفاوتی با سیستم آموزش ما دارد که آنان را در دانش فلسفه در وضعیت بهتری قرار داده است؟ برای بررسی این موضوع سراغ دکتر سید حسن امین رفتم. او صاحب کرسی استاد تمام در دانشگاه گلاسگو بریتانیا است.

الگوی عاطفی مواجهه ما با امر قدسی / جبار رحمانی | ۱۲:۳۷,۱۳۹۷/۱۰/۲۴|

سال ۱۳۸۷، در یکی از روزهای پاییزی در جشنی از هندوها در معبدی در شهر دهلی شرکت کرده بودم. در آن جشن، در جلوی الهه شیوا، عده ای زن و مرد، جوان و بزرگسال، در ریتم شادی از موسیقی می‌رقصیدند، آنها برای مواجهه و تکریم خدای شیوا، می‌رقصیدند. آنها شادمانه، تجربه دینداری را به اوج می‌رساندند، آنهم با رقص و آواز و خنده های زیبا در پیش خدایشان. لحظه‌ای دچار شوک شدم. ما چگونه مواجه می‌شویم، آنها چگونه مواجه می‌شوند، اوج تجربه دینی ما در کنج فضای مذهبی در میانه جمع، آنهم موقعی است که با حالتی حزن آلود دعایی می‌خوانیم، یا روضه‌ای گوش می‌دهیم، در اوج تجربه دینی نیز اشک می‌ریزیم.

ناتاریخی بودن جامعه شناسی | ۱۰:۴۴,۱۳۹۷/۱۰/۲۴|

جامعه شناسی ایران،به رغم هشت دهه سابقه،هنوز نتوانسته است خود را تاسیس کند. و پیش از آن که این عدم توفیق را متوجه کسانی کنیم، یا به کاستی و کاهلی گروهی نسبت دهیم،باید به این امر مهم توجه کنیم که، وضعیت جامعه شناسی ما نیز، متاثراز وضعیت کلی اجتماعی ما می باشد.جامعه ای که بعد از درک ناکامی های متعدد در عرصه های مختلف، از جمله شکست فاحش از همسایه شمالی در سده نوزدهم، هر چند دست به تلاش هایی زده است اما به دلایلی نتوانسته است روندی تاریخی هر چند با افت و خیز تولید کند، تا مسیری حتا هرچند نه چندان روشن اما کمتر مبهم در پیش گیرد.

غزالی؛ از جنگ با «دیگران» تا جنگ با «نفس» / محمدجعفر امیرمحلاتی - ترجمه: محمد غفوری | ۱۲:۱۳,۱۳۹۷/۱۰/۲۳|

ابوحامد غزالی (درگذشت: ۵۰۵ ه.ق) شیعه نبود، بلکه اشعری و از پیروان مکتب فقهی شافعی بود. وی کوشید تا اخلاق فلسفی را با فقه و تصوف درهم آمیزد. وی با برگرفتن چند مفهوم اخلاقی، افلاطونی و ارسطویی، برخی از انگاره‎های معیارینی را که فارابی و مسکویه بار دیگر مطرح کرده بودند، از نو تعریف کرد.

انسان با کشف لایه‌های باطنی خود قرآن را تأویل می‌کند | ۱۲:۲,۱۳۹۷/۱۰/۲۳|

غلامحسین ابراهیمی‌دینانی، چهره ماندگار فلسفه، در برنامه معرفت که شب گذشته، ۲۱ دی‌ماه، از شبکه چهارم سیما پخش شد، به طرح بحث در زمینه چیستی زبان قرآن پرداخت و بیان کرد: قرآن به این سؤال که زبان آن چیست پاسخ داده و فرموده است «وَ مَا أَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا بِلِسَانِ قَوْمِهِ؛ و ما هیچ رسولی در میان قومی نفرستادیم مگر به زبان آن قوم». لذا رسول خدا(ص) به لسان قوم صحبت کرده است.

خداوند به مثابه عاشق اول/ ویلیام چیتیک | ۹:۲۹,۱۳۹۷/۱۰/۲۳|

مورخان دریافته ‏اند آیین تصوف قابلیت چشم گیری در جذب توده ‏ها و نفوذ در فرهنگ عامه داشته است. خوانش صوفیه از قرآن از طریق جذبۀ شخصی مرشدان پرهیزگار و آثار ادبی گسترده‏ ای انتقال یافته است که بیشتر آن در قالب شعر و آوا است. الهی ‏دانان و فقهای اسلام ترجیح می ‏دادند که رساله ‏های خشک و رسمی خویش را به زبان عربی، که زبان جهانی مسلمانان در عرصۀ علم و دانش بود، بنگارند.

تفسیری فلسفی از مفهوم پدرسالاری در تاریخ ایران در مصاحبه با سیاوش جمادی (۱۳) | ۱۳:۱۷,۱۳۹۷/۱۰/۲۲|

متن زیر مصاحبه مفصل با سیاوش جمادی است که به دلیل حجم بسیار زیاد آن بخش اندکی از آن در نشریه فرهنگ امروز منتشر شده است. سیاوش جمادی در این مصاحبه مفصل از فلسفه سخن گفت و از تاریخ. از ایران سخن گفت و از جهان. از سنت سخن گفت و از مدرنیته. از مردم سخن گفت و از حاکمان و اینکه چگونه ایرانیان با مشروطه نیم بند تلاش کردند با الگوپذیری از غرب از سرنوشت تاریخی خود فاصله بگیرند. او همچنین از چرایی ناکامی ما برای ایجاد آنچه که در غرب دموکراسی نامیده می شود سخن گفت. آنچه که این مصاحبه را مهم جلوه می دهد تلفیق تاریخ و فلسفه در رسیدن به یک پاسخ مطلوب است. مطلب زیر بخش پایانی این مصاحبه است.

مسکویه و نکوهش جنگ / محمدجعفر امیرمحلاتی- ترجمه: محمد غفوری | ۹:۷,۱۳۹۷/۱۰/۱۹|

این ابوعلی مسکویه (درگذشت: ۴۲۱ ه.ق) بود که میراث فارابی در زمینۀ اخلاق را به ارث برد و در «تهذیب الاخلاق» خویش فلسفۀ اخلاق را به اوج رساند. مسکویه مانند فارابی و اخوان الصفا، گرایش‎هایی شیعی داشت. دستاورد عظیم او در تهذیب الاخلاق ترکیبی بود از «ادب» ایرانیِ پیش از اسلام و دیدگاه‎های اخلاقی هندیان که هر دو را در ساختاری واحد درهم می‎تند. وی دامنۀ این کلیت ترکیبی را نمی‎گستراند تا شامل حال اخلاق سیاسی یا فلسفه شود؛ لیکن دیدگاه‎های وی دربارۀ جوهرۀ محبت و الفت انسان دلالت‎های مهمی در مورد جنگ و صلح دارند.

گزارشی از نشست «وظیفه دیسیپلینی مورخ» - بخش سوم | ۹:۴,۱۳۹۷/۱۰/۱۹|

عقیده نسبتاً شایع این است که تاریخ برخلاف دیگر علوم، توصیف حوادث خاص گذشته است تا پژوهش قوانین کلی که احتمالاً حاکم بر آن حوادث هستند. با نگاهی به عملکرد مورخان سنتی و آثار پژوهشگران این حوزه که بیشتر به سمت توصیف سوق یافته است نمی‌توان این نظر را رد کرد و برپایه آن می‌توان نتیجه گرفت که وظیفه دیسیپلینی مورخ جمع آوری داده‌ها و توصیف آن‌هاست. اما بی شک اگر تعریف خود را از علم تاریخ تغییر دهیم، وظیفه مورخ نیز به نسبت آن تغییر خواهد کرد.

حقیقت مرگ در اندیشه ملاصدرا | ۱۶:۸,۱۳۹۷/۱۰/۱۸|

آیت‌الله سیدمصطفی محقق‌داماد در جلسه تفسیر قرآن در حکمت متعالیه که روز گذشته در موسسه حکمت و فلسفه ایران برگزار شد به تبیین نظریه ملاصدرا درباره مسئله معاد جسمانی پرداخت و اظهار کرد: اگر از من بپرسند محور اصلی نظریه ملاصدرا در بحث معاد جسمانی چیست من عرض می‌کنم یک مطلب است و اگر کسی این مطلبی را خوب بفهمد و قبول کند همه چیز را قبول کرده است؛ اما اگر بفهمد و قبول نکند، فهمیده و قبول نکرده. متأسفانه بعضی قبل از فهمیدم قبول نمی‌کنند و این یک اخلاق رذیله‌ای است. می‌دانید که در مسئله معاد چند نظر مطرح است: برخی به کلی منکر معاد هستند.

دیدار دو فیلسوف تحلیلی در گفت‌وگو با حسین شقاقی | ۱۱:۴۱,۱۳۹۷/۱۰/۱۷|

تصور عمومی ناآشنایان با فلسفه تحلیلی آن است كه اندیشمندان این سنت فكری یك كلیت منسجم و یكنواخت را تشكیل می‌دهند. اما نگاه جزئی‌نگر و دقیق به آرا و اندیشه‌های ایشان واقعیت دیگری را آشكار می‌كند و از اختلاف‌نظرها و دیدگاه‌های متفاوت و بلكه متضاد پرده برمی‌دارد.

مرگ تدریجی رؤیا / دکتر بیژن عبدالکریمی | ۷:۳۲,۱۳۹۷/۱۰/۱۷|

از بشر بی‌آرمان نمی‌‌توان انتظار «اصیل بودن»، «کنشگری»، «خلاقیت» و «امیدواری» داشت 1- اتوپیا به معنای «رؤیای جمعی یک جامعه» است و یکی از مشخصات روزگار ما (بویژه بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروری) مرگ اتوپیا و یا به تعبیری «مرگ رؤیای اجتماعی» است. دلیل آن هم، این است که ما در جهان پسامدرن به سر می‌بریم.

گفت، صدق دل ببايد كار را | ۱۴:۴۵,۱۳۹۷/۱۰/۱۵|

روزهای آغازین سال 2019 میلادی است. تقریبا خمس قرن بیست و یكم نیز گذشته و به هیچ عنوان بوی بهبود از اوضاع جهان به مشام نمی‌رسد. در همین دو دهه، دنیا به روی خود هم جنگ دیده، هم كشتار، هم قحطی، هم ترور و هم وحشت و تهدید.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما