خوشتر ز كتابخانه جایی نبود / هانی مظفری
|۱۰:۴,۱۳۹۹/۴/۹| بازدید : 74 بار

 

درباره كار و اندیشه رسول جعفریان

رسول جعفریان از آن دسته افرادی است كه این بیت شعر در همه كارهایش دیده می‌شود. علاقه و اشتیاق او به كتاب بر كسی پوشیده نیست و جدا از تالیفات بسیار در حوزه كتاب یا مقالات، نقش و عملكرد او در كتابخانه‌هایی كه مسوولیت داشته نشان از این امر است. كتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران در قم یكی از این موارد است كه به‌نوبه خود به تدریج دارد تبدیل به یك گنجینه می‌شود. فعالیت‌های جعفریان در طول چهار سالی كه مسوولیت كتابخانه مجلس شورای اسلامی را داشت نیز نشان از دغدغه اوست برای تسریع در گسترش هر چه بیشتر اطلاعات، آن هم نه فقط به طریق مكتوب كه بیشتر از فضای مجازی و از این رو او جزو اولین پیشروانی است كه به تبلیغ و حمایت از فضای مجازی در حوزه آموزش و پژوهش روی آورد. كتابخانه مجلس در این دوره بود كه گوی سبقت را از همه كتابخانه‌های دیگر ربود و در ارایه خدمات چه به صورت حضوری و به ویژه مجازی تسهیلات فراوانی به مراجعین خود می‌داد، اولین موردی كه اكنون بسیار ابتدایی به نظر می‌رسد و كسی كمتر به آن توجه می‌كند فقط سهولت ورود به كتابخانه بود و افراد با كارت ملی می‌توانستند وارد شوند و دیگری قرار دادن فایل اسكن بسیاری از نسخه‌های خطی و اسناد روی سایت كتابخانه مجلس و البته بماند كه چاپ و انتشار چندین لوح‌ فشرده مطبوعاتی كه از مشروطه گرفته تا عصر پهلوی كه كار بسیار ارزنده‌ای بود و هر چند كه یكی از آنها چقدر صدا به‌پا كرد. بی‌شك سبقه تاریخی و بالطبع تفكر برخاسته از آن در اندیشه‌های جعفریان به نقش‌آفرینی اقداماتی كه انجام داده كمك شایانی داده و كار او را رنگ و بویی دیگر بخشیده، برای مثال توجه بسیار و تاكید او بر دیجیتال‌سازی كتابخانه در همه ابعاد چون كتاب اعم از خطی تا چاپی یا اسناد و عكس و نقشه و... نشان از دغدغه فكری كسی است كه هم مورخ است و هم تاریخ‌پژوه، هم معلم است و هم كتابدار و به خوبی می‌داند در عصر كنونی ثبت و ضبط اطلاعات از طرفی و نشر و توسعه آن دیگر ورای كاغذ و چاپ است و آن دراختیار گذاشتن در فضای مجازی است. شاید اغراق نباشد اگر بگوییم كه جعفریان یكی از كسانی است كه به توسعه و رونق كتابخانه‌های دیجیتال و وجاهت دادن به آنها نزد محققان نقش موثری داشته است. او در پاییز 1396 به كتابخانه مركزی و مركز اسناد دانشگاه تهران آمد و همزمان با ورود به كتابخانه به سرعت امر دیجیتال‌سازی را شروع كرد، این اقدام سبب شد تا بسیاری از كارهای محققان و استادان و دانشجویان تسهیل یابد و دیگر نیازی به مراجعه حضوری نداشته باشند. كتابخانه مركزی كه در سال‌های پیش نسخ خطی را به صورت كامل اسكن كرده بود با آمدن جعفریان روند اسكن كامل اسناد و آرشیو عكس دانشگاه تهران را در دستور كار قرار داد و برای این كار پرهزینه و زمان‌بر سایت اینترنتی باغ دانش طراحی شد و اكنون نزدیك به یك سال است كه بسیاری از طریق این سایت به منابع مورد نیازشان دسترسی پیدا می‌كنند. اقدام مهم بعدی كه در كتابخانه به سرانجام رسید دیجیتال‌سازی پایان‌نامه‌های دانشگاه تهران بود كه برای آن نیز سایت مجزایی آماده شد تا پژوهشگران به سهولت از آن استفاده كنند. همچنین حجم كتاب‌های خریداری فارسی عربی و انگلیسی به ترتیب بسیار بالا رفت و مهم‌تر آنكه نزدیك به 30000 مجلد كتاب به كتابخانه مركزی در طول ریاست ایشان اهدا شد. همچنین مركز اسكن و دیجیتال‌سازی را با خرید چندین دستگاه اسكن پیشرفته پی‌ریزی كرد و بسیاری بدون مراجعه می‌توانند درخواست اسكن كتاب مورد نظرشان را بدهند. یكی از اقدامات صورت گرفته توسط جعفریان همین بزرگداشت استاد ایرج افشار بود كه در چهارمین ماه از آمدنش به كتابخانه انجام شد و تالاری به یاد و خاطره آن مرد بزرگ نامگذاری شد. سیاستی كه او در كتابخانه مجلس داشت را نیز در كتابخانه مركزی دانشگاه تهران ادامه داد هر چند كه در بسیاری موارد دستش چون كتابخانه مجلس باز نبود. مشكلات عدیده مالی از جهت خرید كتاب، هزینه‌های ساختمان كتابخانه و مساله كمبود نیروی انسانی از موانعی بوده و هست كه آسودگی خیال برای اقدامات دیگر را مختل می‌كند. به خاطر دارم ماه‌های اول آمدن ایشان به كتابخانه، در یكی از ماه‌های زمستان 1396 یك دانشجوی كارشناسی رشته ادبیات به من گفت كه چون دكتر جعفریان ریاست كتابخانه مركزی و دكتر جواد بشری ریاست كتابخانه ادبیات را عهده‌دار شده‌اند بین بچه‌ها در دانشكده ادبیات صحبت از این است كه فضای قرون سوم  وچهارم هجری قمری گویی شده است و این بسیار سخن جالبی بود كه چنین دیدگاهی به وجود آمده است.

پژوهشگر تاریخ و كتابدار

منبع: روزنامه اعتماد

برچسب ها :


اخبار مرتبط :

ارسال نظر
نام :
ایمیل :
ارسال نظر
نظرات کاربران
میزان اهمیت
ایمیل
توضیحات
ثبت گزارش

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما