سرزمین حكمت
|۱۲:۵۵,۱۳۹۸/۹/۳| بازدید : 101 بار

 

نگاهی به سنت فلسفی طهران در مدرسه عالی شهید مطهری

نشست نگاهی به سنت فلسفی طهران صبح روز چهارشنبه 29 آبان ماه به مناسبت روز جهانی فلسفه در مدرسه عالی شهید مطهری برگزار شد. در این نشست، سیدمصطفی محقق‌داماد و غلامرضا اعوانی سخنرانی كردند. در ادامه گزارشی از این نشست از نظر می‌گذرد.

 

افكار جدید ملاعلی زنوزی

سیدمصطفی محقق‌داماد در این نشست گفت: بر حسب تاریخ مكاتب یا حوزه‌های فلسفی به حوزه شیراز، اصفهان و تهران دسته‌بندی شده است. جلال‌الدین دوانی، دشتكی‌ها تا صدرالمتالهین در حوزه شیراز بوده‌اند. در حوزه اصفهان از میرداماد و میرفندرسكی می‌توان نام برد كه بعدا شیخ بهایی نیز ملحق می‌شود. بعد از ملاصدرا، نوصدراییان در آنجا پا می‌گیرند كه ملاعلی نوری و ملاعبدالله زنوزی را می‌توان نام برد.

 

او ادامه داد: در دوره قاجار حوزه‌ای با ساختمان مدرسه مروی در تهران تشكیل می‌شود. شاه از ملاعلی نوری كه بهترین صدراشناس بود، درخواست می‌كند كه در مدرسه مروی تدریس كند كه او نمی‌پذیرد و ملا عبدالله زنوزی را معرفی می‌كند.

 

او افزود: لذا شاه از ملاعبدالله زنوزی دعوت می‌كند كه به تهران بیاید. ایشان در مدرسه مروی تدریس را آغاز می‌كند. پسر او فردی است كه صاحب افكار بدیعی است كه به او موسس می‌گویند. او افكار جدیدی داشته و همه افكارش تبعیت از ملاصدرا نیست. او تكمله‌ای به مساله معاد جسمانی ملاصدرا زده و كار جدیدی ارایه كرده است. فعالیت‌های «آقا علی مدرس‌زنوزی» آغاز جرقه برخورد فلسفی شرق و غرب است.

 

محقق‌داماد گفت: در دوره ملاصدرا راه ارتباط با غرب وجود نداشت و آغاز برخورد شرق و غرب از دوره آقا علی مدرس‌زنوزی آغاز شده كه من در كتاب «نخبگان علم و ایمان» این اتفاق را شرح داده‌ام.

 

او افزود: مردی به نام بدیع‌المك كه از شاهزادگان قاجار بود در غرب فلسفه خوانده و به تهران آمد. او با ۱۵ سوال به سراغ میرزا علی‌اكبر حكمی رفت و این سوالاتی بود كه فلسفه غرب از فلسفه اسلامی داشت. میرزا علی‌اكبر این ۱۵ سوال را جواب داده است اما بدیع‌الملك قانع نمی‌شود و به این ۱۵ سوال ۲ سوال دیگر می‌افزاید و با این ۱۷ سوال به محضر آقا علی مدرس‌زنوزی می‌رود. ایشان هم به این ۱۷ سوال پاسخ گفته كه در كتاب «بدایع‌الحكم» چاپ شده است. این كتاب در زمان ریاست آقای اعوانی بر انجمن حكمت و فلسفه تصحیح و چاپ شد.

 

او ادامه داد: لذا آقا علی مدرس‌زنوزی، منبع مراجعه شرق و غرب شد به‌ طوری كه كنت گوبینو، اولین سفیر فرانسه در ایران كه خودش فیلسوف است به سراغ او می‌رود و آقا علی مدرس‌زنوزی از طرف گوبینو دعوت می‌شود تا در سوربن درس بدهد و او هم می‌پذیرد. اما میرزاحسن آشتیانی، ایشان را از رفتن به سوربن منصرف می‌كند و من افسوس می‌خورم چرا این اتفاق رخ نداده است.

 

 

 

حكمت، گمشده دنیای امروز است

غلامرضا اعوانی در این نشست گفت: چندی پیش كنگره‌ای در فیلیپین برگزار شد كه وضع فلسفه در آسیا را بررسی كند. در هر قاره كنگره‌ای در این خصوص برگزار شد. در این كنگره مشخص شد كه در كشورهای اسلامی همه، اصول عقاید یا فلسفه غرب درس می‌دهند و فلسفه اسلامی در آنها وجود ندارد. حتی مالزی هم فلسفه ندارد.

 

او ادامه داد: فلسفه در جایی رشد می‌كند كه تمدن باشد. ایران یكی از بزرگ‌ترین مهدهای فلسفه بوده است. حكومت هخامنشی با آن وسعت را مگر می‌شود بدون حكمت اداره كرد؟ در شرق، دین و حكمت یكی است و بین آنها جدایی نبوده است. در ایران بزرگ‌ترین موبدان ما حكما بوده‌اند و در هند هم همینطور بوده است. جمع بین حكمت دینی و حكمت رسمی فقط در ایران رخ داده است. فهم حكمی وحی اسلامی در ایران بسیار زیاد بوده است.

 

اعوانی گفت: تهران در سال ۱۲۱۰ هجری قمری پایتخت شده و پس از ۱۷ سال از ملاعبدالله زنوزی دعوت می‌شود كه به مدرسه مروی بیاید و تدریس كند. تاثیر ایران فرهنگی خیلی وسیع است. تاثیر فارابی و ابن‌سینا عجیب است. همچنین زبان جاده ابریشم فارسی بوده و ایران فرهنگی بر چین نیز تاثیر داشته است. مكتب تهران خصوصیاتی دارد كه هیچ مكتبی ندارد و بنیانگذاران مكتب تهران هر كدام مشرب‌های متفاوتی از جمله عرفان، ریاضیات، نجوم، حكمت متعالی و... داشته‌اند. همچنین ۱۵ حكیم در سایه حكمای اربعه(آقا محمدرضا قمشه‌ای، میرزامحمدحسین سبزواری، میرزا عبدالله زنوزی، آقاعلی مدرس) در همان زمان بوده‌اند.اعوانی گفت: فردی مثل علامه طباطبایی بیشتر علوم نقلی و صرف و نحو را در ایران خوانده ولی در نجف استادی به نام سیدحسین بادكوبه‌ای داشته كه شاگرد آقاعلی مدرس بوده است. لذا مرحوم طباطبایی را باید از پیروان مكتب تهران دانست. او ادامه داد: حكمت در ایران یك حیات مستمری داشته كه این را در هیچ جای دنیا نمی‌توان دید. حكمت در همه جای دنیا مرده است. مكتب تهران نسبت به مكاتب دیگر امتیازاتی دارد؛ یكی اینكه تعصب در آن وجود نداشته است. آنها با افتتاح دانشگاه تهران با فلسفه غرب هم آشنا شدند. حكمت، گمشده دنیای امروز است. فلسفه مسیحی با حكمت فاصله داشته و فلسفه غرب جریان ضد حكمی است. حكمتی كه قرآن به آن امر فرموده و همیشه همراه با كتاب است و پیامبران را معلم حكمت می‌خواند، گمشده جهان امروز است.

 

او در پایان اظهار كرد: اگر علم با حكمت الهی پیوند بخورد، مسائل ما حل می‌شود و خود علم، حكمی و الهی می‌شود. الان صحبت از اسلامی‌سازی علوم است. علم یك راه دارد كه اسلامی شود و آن این است كه از ارض به طول بیاید، الان فقط حكمت طولی است.

منبع: روزنامه اعتماد

اخبار مرتبط :

ارسال نظر
نام :
ایمیل :
ارسال نظر
نظرات کاربران
میزان اهمیت
ایمیل
توضیحات
ثبت گزارش

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما