کسایی، از مفاخر موسیقی ایران که فقط سازش یادآور اوست
|۱۴:۳۹,۱۳۹۸/۷/۳| بازدید : 133 بار

 

آسمان موسیقی ایران پر از ستارگان و نوادری است که در جای جای سرزمین گوهرخیز ایران بدنیا آمدند که حسن کسایی نوازنده بی‌بدیل نی یکی از این مفاخر بوده که شرح اشتیاق و حکایتش امروز سوم ماه مهر زادروز این هنرمند اصفهانی شنیدنی است.

 

سوم ماه مهر سالروز تولد استاد حسن کسایی از نام‌آوران و ستارگان آسمان موسیقی اصیل ایران است ، نوادری که مکتب دار موسیقی اصفهان بود که اکنون در میان ما نیست اما صدای نی او برای همیشه روح انگیز بوده است که به قول حضرت مولانا:  آتش عشق را در کاندر نی فتاد.

 

 اصفهان مهد علم و هنر و فرهنگ است از جمله این ستارگان درخشان حوزه فرهنگ، حسن کسایی که در سال ۹۱ چشم از جهان فروبست که به اعتقاد نگارنده نباید یاد و خاطرات این بزرگان موسیقی سرزمین ایران به فراموشی سپرده شوند.

امروز دیگر یادی از استاد حسن کسایی آنطور باید، نمی شود حتی در زادگاهش (اصفهان) نه در سالروز تولدش و نه درگذشتش گویی استاد بر روی این کره خاکی وجود نداشته، آری ، آیا رواست چنین بزرگانی مورد بی مهری قرار گیرند و یا نامی از او و شایسته مقام و منزلت ایشان برده نشود. اگر چه به قول فروغ فرخزاد ستاره دیگری از آسمان شعر این سرزمین که " تنها صداست که می‌ماند" و صدای نی کسایی این چنین است که خواهد ماند.

 

ماه مهر برازنده او بود چرا که در مهربانی و اخلاق و صبر بی همتا بود، استاد حسن کسایی در سوم مهرماه ۱۳۰۷ در خانواده ای تاجرپیشه دیده به جهان گشود.

علاقه و آشنایی استاد کسایی به زمانی باز می گردد که پدر او با استادان موسیقی از جمله استاد جلال الدین تاج اصفهانی، غلامحسین سارنج و دیگر استادان رفت و آمد داشت و در همین مواقع بود که به موسیقی علاقمند شد و نیمی از موسیقی ایران را نزد استاد تاج اصفهانی و ادیب خوانساری آموخت.

همچنین از سن دوازده سالگی شروع به نواختن نِی کرد و در سن سیزده سالگی به مکتب استاد نوایی رفت، کسایی در سن ۲۰ سالگی نخستین اجرای تکنوازی نی خود را در دستگاه همایون در تئاتر اصفهان به اجرا در آورد و یکسال بعد قطعه معروف 'سلام' را در دستگاه چهارگاه ساخت که همگان قطعه سلام او را یکی از معروف‌ ترین قطعات موسیقی ایرانی می دانند.

از جمله آلبوم های موسیقی استاد کسایی، نای نی، نای جان، یاران زنده‌رود و به اصفهان رو با صدای تاج اصفهانی، شاخه گل ۶ و ۹ و ۱۶ با صدای غلامحسین بنان، گفت و گوی نی و عود، گفت گوی نی و تار و دختر گل فروش با صدای علی جهاندار و دهها آثار فاخر دیگر است.

شاگردان بسیاری در محضر این استاد موسیقی ایران هنر نی را فراگرفتند که امروز از چهره های برجسته به شمار می روند از جمله می توان حسین عمومی، حسن ناهید، منوچهر غیوری، جمشید عندلیبی و بهزاد فروهری نام برد.

استاد کسایی سالها مکتب دار موسیقی اصفهان در رشته‌ های نی، سه ‌تار و آواز بود، بیشتر آثار این استاد ارزشمند بداهه ‌نوازی بود تا موسیقی پیش ساخته، اما امروز بخش زیادی از ضربی‌ ها و آوازی ‌های نوازندگان نی، بهره گرفته از نوازندگی‌ های اوست.

او نه تنها در موسیقی و نواختن نی آثار ماندگاری از خود برجای گذاشته بلکه خاطرات و بیانات ارزشمندی در ذهن ها ثبت کرده است.

همیشه از چسباندن صفت استاد پشت نامش می ترسید می ‌گفت 'همین نام است که موسیقی را به خطا می ‌کشد، حرفتان را با سازتان بیان کنید نه اینکه بخواهید با کلمات عجیب و غریب خودتان را مطرح کنید' این صحبت های کسی نبود جز استاد حسن کسایی.

به گونه ای که استاد نی ایران زمین، رواج و رونق لقب 'استاد' را 'ترافیک استاد' می دانست، چیزی که موسیقی را به راه خطا می‌کشاند. به باور کسایی نه تنها تقلید کسی را به بلندای هنر نمی رساند.

وی همچنین تاکید می کرد، جوانانی که به فراگیری موسیقی می‌پردازند نباید بعد از گذراندن دوره آموزشی باز هم صد در صد از استاد خود تقلید کنند بلکه باید بکوشند با نوآوری، شخصیت و ذوق خود را نشان دهند.

این گفته استاد حسن کسایی با حال و روز این امروز عرصه هنری قابل تامل و تعمق است چرا که جای موسیقی حال را موسیقی قال گرفته ‌است تنها نوآوری و خلاقیتی که در موسیقی شاهد هستیم نوع حس و حال موسیقیدانان است و هیچ گونه نوآوری و خلاقیتی در این راستا دیده نمی شود.

هوشنگ ابتهاج در وصف استاد کسایی می گوید، شکایت شب هجران که می ‌تواند گفت، حکایت دل ما با نی کسایی کن.

 

پیشکسوت و استاد آواز درباره استاد حسن کسایی گفت: این هنرمند در سنین پایین آثاری از استاد نایب اسدالله را آموخت و می‌نواخت و با علاقه و پشتکار فراوان و در خانه‌ای که همواره هنر جزو اصلی‌ترین ضروریات بود نوازندگی نی را ادامه داد.

 

علی اصغر شاهزیدی در گفت و گو با ایرنا اظهارداشت: استعداد خارق العاده این هنرمند بزرگ باعث شد که در مدت زمانی کم نزد استاد نایب اسدالله هنر را بیاموزد و در کنار دیگر هنرمندان شهیر زمان راه ترقی و پیشرفت را بپیماید.

 

وی اضافه کرد: استاد کسایی انسانیت، حُسن خلق، منش و هنر استاد جلال تاج اصفهانی صاحب مکتب آواز اصفهان را نیز بخوبی الگو برداری کرد و در کنار استاد جلیل شهناز نوازنده تار مثلثی هنری را تشکیل دادند که شاید نتوان مشابه آن را در هیچ زمان و مکانی پیدا کرد.

 

این پیشکسوت هنر موسیقی با بیان اینکه سبک کنونی زندگی مردم بسیار متفاوت از گذشته است، گفت: همه باید تکریم هنرمندان و بزرگان را با به اصلاح مُرده پرستی تعویض کنیم، با این وجود پاسداشت نام مشاهیر هنر و موسیقی نیز اهمیت دارد، زیرا بسیاری از آنان هیچگاه تکرار نخواهند شد.

 

شاهزیدی همچنین یکی از ابیاتی که خود درباره استاد کسایی سروده است را قرائت کرد: فوت و فن خواهد و تمرین و مهارت -- ورنه هر که در نی بکند فوت، کَسایی نشود.

 

استاد کسایی پس از گذراندن یک دوره طولانی بیماری در ۲۵ خرداد ۱۳۹۱ چشم از جهان فروبست، این استاد نام آشنا حتی در زمان خاکسپاری هم مورد بی مهری قرار گرفت چرا که آیین خاکسپاری او در سکوت خبری و به صورت شبانگاهی با حضور جمعی از اعضای خانواده و شاگردانش برگزار شد این نوادر موسیقی ایران با کوله باری از ناراحتی با این دنیا وداع کرد.

طبق وصیت و درخواست او مبنی بر خاکسپاری در کنار مقبره استاد تاج اصفهانی، پیکرش در تخت فولاد اصفهان و در فاصله کمی از مقبره این استاد موسیقی به خاک سپرده شد.

اگرچه استاد امروز در خاک آرمیده است اما صدا ناله‌های نی او روح و جان دل هر شنونده ای را نوازش و به مبدا عالم وجود سوق می دهد و یادآور ابیات حضرت مولاناست که می گوید: بشنو از نی چون حکایت می کند و ز جدایی ها شکایت می کند.

نگارنده این سطور معتقد است این ذخایر موسیقی کهن دیار ایران زمین را باید به نسل های کنونی شناساند و در کوی و برزن شهرهای ایران، مجسمه ای به یادگار و یا خیابانی را به نام او مزین و با برپایی آیینی در شان این نوازنده بی بدیل موسیقی ادای دین کرد.

روحش شاد یادش گرامی باد.

منبع: ایرنا

برچسب ها :


اخبار مرتبط :

ارسال نظر
نام :
ایمیل :
ارسال نظر
نظرات کاربران
میزان اهمیت
ایمیل
توضیحات
ثبت گزارش

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما