«هورقلیا» در نزد سهروردی / بابک عالیخانی
|۱۰:۱۹,۱۳۹۸/۶/۳۱| بازدید : 309 بار

چکیده: سهروردی تنها در دو موضع از آثار خود، از «هورقلیا» سخن گفته است: یک بار در کتاب المشارع و المطارحات، و بار دیگر در کتاب حکمةالاشراق؛ در کتاب اول، هورقلیا به عنوان یک عالَم (عالم اشباح مجرده و مثل معلقه) و در کتاب دوم، به عنوان یک مدینۀ مثالی قلمداد شده است. قبل از سهروردی، هیچ مولفی را نمی شناسیم که اصطلاح هورقلیا را به کار برده باشد. در این مقاله، استدلال شده است که هورقلیا در حکمت سهروردی همان شهر عتیق سیاوش، شاهزادۀ کیانی است؛ در متون پهلوی، آن شهر به نام «کنگ دژ» خوانده می شود و ویژگی های آن در متون گوناگون پهلوی، مانند دینکرد، بندهشن، روایت پهلوی، یادگار جاماسپی و زند بهمن یسن به کوتاهی ذکر شده است. کنگ دژ، که می توان آن را در قیاس با مدینۀ فاضلۀ یونانی (مذکور در آثار افلاطون)، مدینۀ فاضلۀ ایرانی خواند، شهری است محفوظ در دیوارهای توبرتو، پردیسی است سبز و خرم با کاخ ها و گنبدهای استوار که به ویژه محل استقرار خسرو، پیرمغان و میر مغان، دانسته می شود. دربارۀ واژۀ هورقلیا تا کنون چند نظریه مطرح شده است: برخی دانشمندان هورقلیا را اقلیم خورشید دانسته اند و برخی دیگر آن را کالبد اختری معنی کرده اند، اما بر اساس آنچه دربارۀ کنگ دژ به میان آمد، می توان هورقلیا را «قلعۀ خورشید» انگاشت که همان کنگ دژ سیاوش و کیخسرو است.

دوفصلنامه جاویدان خرد، شماره 15، بهار و تابستان 1389

دریافت مقاله

اخبار مرتبط :

ارسال نظر
نام :
ایمیل :
ارسال نظر
نظرات کاربران
میزان اهمیت
ایمیل
توضیحات
ثبت گزارش

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما