کهنه یادداشت


انتخاب گروه : انتخاب سال : انتخاب ماه :
تلاقی حکمت و ادب در آثار سعدی / علامه محمدتقی جعفری - بخش دوم | ۷:۴۸,۱۳۹۷/۳/۲۹|

۹. علم بدون عمل؛ یعنی درخت بدون ثمر. بار درخت علم ندانم مگر عملر با علم اگر عمل نکنی، شاخ بی‌بری (همان: ۷۵۴)

تلاقی حکمت و ادب در آثار سعدی / علامه محمدتقی جعفری - بخش اول | ۸:۴۳,۱۳۹۷/۳/۲۷|

شاید کمتر کسی را بتوان همچون سعدی در شکل‌گیری مبانی تربیتی چندین نسل در ایران‌زمین مؤثر دانست. این توفیق افزون بر زبان روان و بیان دلنشین او، برخاسته از آمیزشی است که او توانست میان فرهنگ ایرانی و آموزه‌های اسلامی برقرار کند و آن را در قالبی دلپسند و خردپذیر عرضه نماید. سعدی در آثارش با رویکرد به حکمت، به خلق مفاهیمی کاربردی پرداخته است؛ این مفاهیم در قالب حکمت عرفانیه، حکمت عالیه و حکمت جاریه در اشعار و حکایات او نمود یافته تا بتواند به شکوفاشدن ذات انسانی و دستیابی به حیات معقول بینجامد.

دکتر مصدق و دهخدا / سید محمد محیط طباطبایی | ۱۰:۴,۱۳۹۷/۳/۲۱|

در دوره اول مجلس شورا برای وکلا شهریه ای پیش بینی نشده بود. وقتی خواستند مبلغی مقرری به نام ایشان تصویب کنند برخی با آن مخالفت ورزیدند. از جمله مرحوم میرزا علی آقای تبریزی وکیل مشهد (پدر دکتر مهدی آذر) بود که صریحاً دریافت مزد کار وکالت را موافق شریعت نمی دانست. در دوره های دوم و سوم و چهارم میزان شهریۀ ایشان به دویست تومان رسید. در مجلس مبلغ یکصد تومان بر آن افزودند. معدودی از وکلا که با این اضافه پرداخت مخالف بودند، از دریافت سهم خویش خودداری کردند.

امثال و حکم دهخدا / محمد دبیرسیاقی | ۹:۵۴,۱۳۹۷/۳/۲۱|

شاید بیشتر خوانندگان گرامی آگاه باشند که از جمله کارهای با ارج استاد علامه علی اکبر دهخدا کتاب امثال و حکم اوست که در چهار مجلد بزرگ به قطع رحلی مشتمل بر 2076 صفحه متن و 180 صفحه فهارس و به تقریب سی هزار عنوان مثلی و حکمی و زبانزدی و اصطلاحی و کنایه ای و نزدیک ده هزار مثل یا حکمت و کنایه و اصطلاح که به عنوان نظیر و مرادف آمده و عنوان نیافته است و سرانجام با حدود دوازده هزار مورد استنادی به شعر شاعران یا نوشتۀ نویسندگان معتبر، در فاصلۀ سالهای 1308 تا 1311 هجری شمسی در طهران چاپ شده است

سرگذشت دهخدا / سید حسن تقی زاده | ۹:۴۱,۱۳۹۷/۳/۲۱|

سطور ذیل در سرگذشت دهخدا به قلم سید حسن تقی زاده است که به خواهش دکتر محمد معین اختصاصاً برای مجلد مقدمۀ لغتنامۀ دهخدا نوشت و در آن کتاب به چاپ رسید. علت اینکه مرحوم معین از تقی زاده خواست که شرح حالی از دهخدا بنویسد به واسطۀ قدمت اطلاعات تقی زاده نسبت به احوال دهخدا بود که از سال 1325 قمری میان آنها آشنائی به وجود آمده بود و از تصادف روزگار گوشه ای از سختیهای زندگی را با هم گذرانیدند. لذا این مقاله را از باب احتوا بر اطلاعات لازم جهت تحقیق در سرگذشت دهخدا نقل می کنیم.

سرچشمه تصوف / سعید نفیسی | ۱۲:۵۲,۱۳۹۷/۳/۲۰|

کسانی که تا کنون چه در کشورهای اسلامی و چه در اروپا دربارۀ تصوف بحث کرده اند آن چنانکه باید در مبانی آن فرو نرفته و آثار بزرگان صوفیه را که در سراسر کشورهای اسلامی در هزار و دویست سال زیسته اند با هم نسنجیده اند و به تجزیه و تحلیل آن نپرداخته اند، به همین جهت متوجه نکتۀ بسیار مهمی نشده اند و آن اینست که تصوف شرق را حتما باید به شعبه یا مسلک جداگانه و ممتاز تقسیم کرد.

کلمه «آقا» / کیوان سمیعی | ۱۲:۶,۱۳۹۷/۳/۲۰|

یکی از کلماتی ک پس از حملۀ مغول بر ایران در زبان فارسی رواج کامل یافته و هر روز چندین هزار بار بر زبان ما می گذرد و در نوشته های ما تکرار می شود، کلمۀ «آقا» است که بر اثر هجرت از وطن اصلی، هم معنی اولی خود را از دست داده و هم به صورت دیگر درآمده است و چون با همه رواج و شهرتی که این کلمه در نزد ما یافته، معنی اولی و صورت اصلی ان مجهول مانده است

تشکیلات اداری عصر ساسانیان / احمدی بختیاری | ۱۱:۷,۱۳۹۷/۳/۱۹|

یکی از بهترین کتبی که تا کنون به قلم شرق شناسان اروپائی راجع به تاریخ و اوضاع قدیم ایران تألیف شده تاریخ استاد فاضل متتبع آرتور کریستنسن دانمارکی به زبان فرانسه در زیر این عنوان است: «سلطنت ساسانیان (مملکت، ملت، دربار)».

فتح الله خان شیبانی / سیروس غنی | ۱۰:۵۷,۱۳۹۷/۳/۱۹|

بعد از انحطاط غریب زبان فارسی نظما و نثراً و مخصوصاً شعر فارسی در دوره طولانی سلسله صفویه از اواخر زندیه نهضت ادبی پیدا شد که معروف ترین پیشروان آن هاتف اصفهانی است و دنباله این نهضت به زمان قاجاریه کشید و در دوره سلطنت فتحعلی شاه قاجار کمال یافت و اساتید بزرگی مانند میرزا عبدالوهاب معتمد الدوله نشاط اصفهانی و فتحعلیخان ملک الشعرای صبا و غیره بودند.

نسخه‌ای دیرینه و کهن از نهج البلاغه/ استاد محمدتقی دانش پژوه | ۹:۲۲,۱۳۹۷/۳/۱۲|

نهج البلاغه از ارزنده‌ترین سندهای شیعی است که سخنان پیشوای شیعیان جهان در آن گرد آمده. نسخه‌های آن فراوان و یکی از آنها مورخ 553 در مجموعه رامپور هند (فیلم 5046 عکس 7046 دانشگاه تهران) است و در آن این دفتر‌ها دیده می‌شود:

ادبیات ملی / رشید یاسمی | ۱۰:۳,۱۳۹۷/۳/۷|

این اصطلاح چه معنی دارد؟ کدام ادبیات است که ملی نیست؟ آیا هر شعر یا نثری که به زبان ملی گفته و نوشته شود نسبت به آن ملت ادبیات ملی محسوب نمی شود؟ پس تسمیۀ قسمتی از ادبیات به این نام چه جهت دارد؟ قبلا باید دانست که ادبیات یک قوم از هر چیز بیشتر لایق انتساب به آن قوم است به این معنی که خاک و آب و رسوم و عادات و اعتقادات حتی لغت یک قوم را وقتی با ادبیاتش مقایسه نمائیم می بینیم اینها همه ظاهری و ادبیات باطنی است به عبارت اخری ادبیات ذارای علقه و رابطۀ محکمتری است با ذات ملت تا تمام صفات و ممیزات و علایق دیگر....

وامق و عذراء / میرزا محمدعلی خان تربیت | ۹:۵۰,۱۳۹۷/۳/۷|

افسانۀ وامق و عذراء یکی از حکایات زبان پارسی است ولی در اصل و منشاء این قصه اختلاف کرده اند بعضی ان رامانند منیژه و بیژن و ویس و رامین از افسانه های قدیم ایران می شمارند و دلیلشان منحصر به روایتی است که دولتشاه سمرقندی منظومه ای از این حکایت را به زبان فرس ذکر می نماید که به نام انوشیروان تألیف شده و نسخه ای از آن در اوائل قرن سیم هجری وجود داشته است....

طهران یا تهران؟ / سعید نفیسی | ۱۵:۷,۱۳۹۷/۳/۶|

آقا محمد مهدی ارباب اصفهانی (پدر میرزا محمد حسین فروغی ذکاءالملک و جد آقای فروغی حاضر) از مؤلفین قرن سیزدهم کتابی در جغرافیای اصفهان به اسم «شرح اصفهان» تألیف کرده که از قرار معلوم بدواً مختصر بوده و سپس خود آن را کامل ساخته است. این کتاب در پاورقی های روزنامۀ ایران قدیم (از محمد حسن خان اعتمادالسلطنه) به طبع رسیده است.

موسیقی در ایران باستان و تاثیر آن در دوران اسلامی / حسینعلی ملاح | ۱۲:۴۸,۱۳۹۷/۳/۲|

پاسخ دادن به این پرسش که از چه روزگاری بشر موسیقی را به عنوان یک پدیده هنری شناخته و به آوازخوانی و نوازندگی پرداخته است کاریست بس دشوار زیرا به سبب عدم دسترسی به برگه هائی معتبر و قابل استناد هرگونه ابراز نظری جز اینکه متکی به گمان خود باشد به نحوی دیگر میسر نیست.

بعضی آداب و رسوم برخورد و معاشرت / یحیی ذکاء | ۱۱:۳۹,۱۳۹۷/۳/۲|

موضوع سخنان اینجانب، چنانکه در برنامه هفته آمده، مربوطست به برخی آداب و رسوم معاشرت و برخورد ایرانیان عهد باستان که کم و بیش در دوره اسلامی نیز در ایران مراعات می گردیده است ولی خصوصیتی که این چند رسم و عادت در میان رسوم دیگر دارند، در اینست که این آداب و رسوم پس از سیر و سیاحت های طولانی پس از هزاران و صدها سال، دوباره از راه اروپا به محل و منشاء اصلی خود بازگشته اند و اینک گاهی از روی ناآگاهی، چنین گمان برده می شود که این مراسم،حقیقتا اساس و ریشۀ اروپایی دارند و ما ایرانیان از چنین آدابی، بکلی عاری و بی بهره بوده ایم.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما