مقاله


انتخاب گروه : انتخاب سال : انتخاب ماه :
جشن اکیتو / سودابه فضائلی | ۹:۴۴,۱۳۹۸/۱۰/۱۱|

همواره نزدیکی اساطیر و آیین‌ها و شباهت تفاسیر آن‌ها شگفت‌انگیز است. در اینجا به شرح جشن اکیتو می‌پردازم که همچون نوروز ما ایرانیان در اول بهار برگزار می‌شده، و دوازده روز ادامه می‌یافته، و مشابه باور ما که در نوروز نظم (ارته) بر خائوس (خواء) فایق می‌شده و نظم بهار پس از هرج و مرج زمستان، و خشکی و سرما می‌آمده، در باور بین‌النهرین نیز البته با رمز‌پردازی دیگرگونه‌ای، جنگ میان نظم و خائوس(بی‌نظمی) و جشن پیروزی نظم در اول بهار برگزار می‌شده.

بهمن و حکمت اشراق / حسن بلخاری - بخش دوم و پایانی | ۱۰:۳۰,۱۳۹۸/۱۰/۱۰|

در خرده‌اوستا که یکی از بخشهای اصلی پنج‌گانه اوستاست، دو بخش با عنوان «سی روزه کوچک» و «سی روزه بزرگ» وجود دارد. در بخش اول، هر روز به نام ایزدی نامگذاری می‌شود. روز اول از آن هرمزد است که چنین می‌آید:

برده و برده‌داری در ایران / زهره روحی – بخش هفتم و پایانی | ۱۲:۳۱,۱۳۹۸/۱۰/۹|

به هر حال از قرن هشت تا ده میلادی ، با تضعیف قوای خلفا ، به تدریج دوران جدیدِ رو به استقلالی برای حکام محلی به وجود آمد. اکنون در قرن نهم و نیمه اول قرن دهم میلادی ، در ایران، دولتهای فئودالیِ موروثی شکل میگیرد؛ طاهریان در خراسان؛ صفاریان در سیستان و سپس در خراسان؛ سامانیان در ماوراءنهر (آسیای میانه) و سپس در خراسان؛ علویان در طبرستان (مازندران کنونی)؛ آل زیار در گرگان و …. ؛ که همگی بدون هیچ استثنایی سیستم برده داری را به منزله منبع درآمدی پرسود ، همچنان در خود نگاه داشتند.

بازتاب ایران باستان در شعر حافظ شیرازی / ابوالقاسم اسماعیل‌پور | ۱۲:۲۰,۱۳۹۸/۱۰/۹|

شعر حافظ شیرازی بی‌‌گمان چکیدۀ روح ایرانی است. روح ایرانی در درازنای چند هزاره از دوران باستان تا روزگار اسلامی فراز و نشیب‌های شگرف تاریخی و فرهنگی را پشت سر گذاشته و آبدیده شده است.

دریابندری و کتاب مستطابش / علی بلوکباشی | ۱۲:۱۳,۱۳۹۸/۱۰/۹|

« هیچ کس با خواندن کتابِ آشپزی، آشپز نمی شود!» و « هیچ آشپزی، و نیز هیچ کسی که خیالِ آشپز شدن در سر داشته باشد، از کتاب آشپزی بی نیاز نیست.» جمله ای حکمت آمیز از نجف دریابندری در آغاز پیشگفتارش بر کتاب مستطاب آشپزی: از سیر تا پیاز.

آزادی فراتر از ایدئولوژی / احسان تاجیک | ۱۱:۴۷,۱۳۹۸/۱۰/۹|

هانا آرنت از نظریه پردازان سیاسی بزرگ قرن بیستم به حساب می‌آید که پژوهش‌هایش در حوزه اندیشه و نظریه ای سیاسی مانند قدرت و توتالیتاریسم قابل بررسی و شناخت است. آرنت تعبیر زیبایی از باب جهان دارد: «میهن مرگ‌ناپذیر انسان‌های میرنده‌ای است که ما هستیم». در این جهان گذشته انسان تبدیل شده به انبار سیاهکاری‌های بشر و آینده انسان به قلمرو ممکنات بدل شده است.

میدان مشق، اولین فرودگاه ایران / هومن زال پور | ۱۰:۴۶,۱۳۹۸/۱۰/۹|

ورود اولین هواپیما به ایران در عصر قاجار و حدود 10 سال پس از اختراع آن توسط برادران رایت صورت گرفت. در 14 دی ماه 1292 / 4 ژانویه 1914 میلادی، اهالی دارالخلافه طهران شاهد پرواز اولین طیاره یا آیروپلان (Aeroplane) از نوع «بلریو»در آسمان این شهر بودند. این طیاره توجه همگان را به خود جلب کرد و احمدشاه قاجار، ولیعهدش محمدحسن میرزا و جمعی از رجال نیز به استقبال آن شتافتند و خلبان این هواپیما که فردی لهستانی به‌نام «کوزمینسکی» بود، مورد تمجید قرار گرفت.

تنها یادگار مشروطه / محمد علی بهمنی قاجار | ۱۰:۴۲,۱۳۹۸/۱۰/۹|

قانون اساسی مشروطه ایران آغازگر فصل جدیدی در تاریخ ایران بود. این قوانین چند ویژگی بارز داشتند. 1- حاکمیت ملت مردم تا آن زمان رعیت و زیر سلطه پادشاه بودند و هیچ نوع حق حکومتی نداشتند، اما براساس قوانین اساسی مشروطه، حق حکومت به دست آوردند و منشأ حاکمیت از آن ملت شد.

«کرسی» در تاریخ ایران / سولماز قلی‌زاده مهدی‌خان محله | ۱۰:۳۸,۱۳۹۸/۱۰/۹|

داشته‌اند. کرسی قدمتی به اندازه‌ پیدایش نخستین سازه‌ها و نشیمن‌گاه‌ها در ایران دارد، چراکه بعد از کشف آتش، خانه‌سازی و ساخت و بافت وسایل اولیه‌ زندگی، این روش برای قشر متوسط و کم‌درآمد جامعه به صرفه بوده است.

بهمن و حکمت اشراق / حسن بلخاری - بخش اول | ۱۰:۳۳,۱۳۹۸/۱۰/۹|

«اول ما خلق الله العقل» که در بسیاری متون اسلامی ذکر گردیده و مورد استناد و تأکید حکمای بزرگی چون شیخ ‌اشراق و ملاصدرا (در شرح اصول کافی) قرار گرفته، روایت مشهوری در متن احادیث اسلامی است و از آن روشن‌تر: «إن الله عز و جل خلق العقل و هو أول خلق من الروحانیین»۱(کلینی، ۱۳۷۹: ۱ر۲۱).

از زبان زنان / کیانوش کیانی هفت‌لنگ | ۱۰:۲۸,۱۳۹۸/۱۰/۸|

سفرنامه‌ها منابع ارزشمند اطلاعات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی هستند که زمان و مکان جغرافیایی خاصی را به‌روشنی پیش چشم مخاطب می‌‌گذارند. اهمیت سفرنامه‌ها براساس دانش، جهان‌بینی و تخصص سفرنامه‌نویس‌ها روشن می‌شود. از گزارش‌های موجود چنین برمی‌آید که اندکی از سفرنامه‌های ایرانی را زنان نوشته‌اند، موضوعی که از تأخیر در سوادآموزی آنها حکایت دارد.

یادی از محمدتقی دانش‌پژوه / میلاد عظیمی | ۱۲:۴۹,۱۳۹۸/۱۰/۷|

دوست عزیز آقای دکتر رسول جعفریان کتاب جالبی منتشر کرده است به اسم «محمدتقی دانش‌پژوه در دانشگاه تهران» (کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران، ۱۳۹۸). این کتاب اسناد اداری سال‌های خدمت استاد دانش‌پژوه در دانشگاه تهران است؛ یعنی سال‌های میان ۱۳۱۸ تا ۱۳۵۵. دانش‌پژوه یکی از دانشمندان برجسته ایران معاصر بود.

پولیتیکِ اسپینوزیسم- ترکیب و ارتباط / آلبرتو توسکانو | ۷:۴۲,۱۳۹۸/۱۰/۷|

مواجهۀ «علمی» من با فلسفۀ اسپینوزا همواره در جامۀ نگاه به خود اسپینوزا در کنار دیگر متفکران (برای مثال شلینگ، دلوز، آلتوسر) اتفاق افتاده است. در اینجا می‎خواهم نقش‌ها و کسوت‎های متفاوتی را مورد بررسی قرار دهم که اندیشۀ اسپینوزا در طول ۳۵ سال یا بیشتر تحت تأثیر فلسفۀ اروپایی به خود گرفته است. قصد دارم درکی مقدماتی از برخی روش‎هایی ارائه دهم که اندیشۀ اسپینوزا و بالأخص اندیشۀ سیاسی او در چند دهۀ اخیر به‌واسطۀ آن‌ها جانی تازه گرفته و دوباره فعلیت یافته است. با تعریف ژیل دلوز از عمل فلسفی به‌منزلۀ خلق مفاهیم تا حدود زیادی موافقم و بر همین اساس قصد دارم بر دو مفهوم تلفیق و ارتباط که در خوانش‎های جدید از آثار اسپینوزا بسیار بااهمیت جلوه کرده است تمرکز کنم.

عباس معارف و غفلت‌زدایی از تفکر بنیادی در ایران معاصر / قباد منصوربخت | ۷:۳۹,۱۳۹۸/۱۰/۷|

کشور ما امروز با مجموعه‌ای از مسائل ریز و درشت روبروست که تمامی عرصه‌های زندگی عمومی و خصوصی و مادی و معنوی ما را تحت سیطره مستقیم خود قرار داده است. این مسائل مختص جامعه ما نیستند و جز یک کشور آسیایی (ژاپن) تمامی جوامع و کشورهای ماورای اروپای غربی و امریکای شمالی با آن به شدت درگیرند. این درگیری البته در جهان موسوم به جهان دوم در دوره جنگ سرد از شدت کمتری نسبت به جهان سوم برخوردار است.

دارالفنون؛ الگوی توسعه آموزشی ایران / حسن بلورچی | ۷:۲۵,۱۳۹۸/۱۰/۷|

پیشنهاد شده است در صورتی كه به وسیله تلسكوپ فرهنگستان با نگاهی جامع‌نگر به مجموعه مراحل آموزش و پرورش نگاه شود، نتایج جالب توجهی به دست می‌آید. هم می‌توان مسائل و هم راه‌حل‌های مختلف را دید. این دیدگاه كمتر مورد توجه قرار گرفته است. نگارنده نیز پیشنهادهایی در این زمینه مطرح كرده است. بعضی از آنها آنقدر روشن است كه بلافاصله می‌تواند مورد استفاده قرار بگیرد. همچنین پیشنهاد شده است یك گروه پژوهشی مولتی دیسیپلین زیر نظر فرهنگستان علوم با استفاده از این روش به مطالعه دقیق‌تر مسائل مطرح شده در سازمان تالیف كتاب‌های درسی بپردازد.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما