مقاله


انتخاب گروه : انتخاب سال : انتخاب ماه :
ادبیات فارسی / محمدجعفر یاحقی - بخش اول | ۱۰:۴۰,۱۳۹۸/۵/۹|

ادبیات فارسی مجموعه نوشته‌های ادبی و سروده‌هایی است که از کهن‌ترین ایام تا امروز، در هر کجای قلمرو زبان فارسی پدید آمده است؛ بنابراین از نظر زمانی باید قدمت آن را تا روزگار زردشت عقب برد و از نظر جغرافیایی، گسترة آن را از آسیای مرکزی و افغانستان و شبه‌قاره هند تا ایران مرکزی و غربی و آسیای صغیر و آناتولی باز کرد. ادبیات فارسی از نظر زمانی، به دو دورة کلی پیش از اسلام و پس از اسلام تقسیم می‌شود:

علم زمان ما صفت ریاضی دارد/ رضا داوری اردکانی | ۱۵:۳۳,۱۳۹۸/۵/۸|

معنی ریاضی بودن علم جدید صرفاً این نیست که علوم به ریاضیات نیاز دارند و در محاسبات خود باید از ریاضیات بهره بگیرند. علم جدید از آن جهت ریاضی است که جهان و نگاه ما به آن ریاضی شده است. ما جهان را با نظر ریاضی نگاه می‌کنیم. گالیله و دکارت جهان را جهان ریاضی یافتند و گالیله حتی گفت: «خداوند مهندس است و جهان را با قلم ریاضی آفریده است.» جهانی که ریاضی است، فیزیک و شیمی و بیولوژی و اقتصاد و دیگر علم‌هایش هم باید ریاضی باشد.

آیینه‌ای رو به ملکوت / حسن بلخاری – بخش اول | ۱۵:۳۰,۱۳۹۸/۵/۸|

شیخ اشراق در سترگ‌ترین اثر خویش، حکمه‌الاشراق، قوه خیال را در ایصال طالب به مطلوب و عاشق به معشوق بلند و محترم می‌شمارد و به‌ویژه در فصل «در سبب انذارات و آگاهی بر مغیبات» از جایگاه متخیله در دریافت امور غیبی به شرط تجرد و آزادی از حواس ظاهر، تفصیلا سخن می‌گوید و سالکان بهره‌مند از قوه «کُن» را خداوندان تجرید و کاملان در حکمت علمیه و عملیه می‌خواند که قادرند به هر صورت که خواهند، مثُل معلقه را بیافرینند.

سیاح ادب پارسی در شبه قاره هند / احمد مسجد جامعی | ۱۵:۲۲,۱۳۹۸/۵/۸|

همیشه در دوران مسئولیتم در وزارت ارشاد، در حوزه گسترش زبان و ادب فارسی علاقه داشتم از شخصیت‏های برجسته و ممتاز علمی کشور بهره ببرم؛ اما مشکلاتی وجود داشت. از پر جاذبه‏ترین مناطق و کشورهای جهان برای یک ایرانی و فارسی زبان، هند و پاکستان است. روابط فرهنگی ایران و این حوزه شاید به اندازه سابقه تاریخی این دو تمدن، پیشینه داشته باشد.

دکتر مجتبایی، دانشنامه مجسم / کاظم موسوی بجنوردی | ۹:۳۸,۱۳۹۸/۵/۵|

به استادان و دانشجویان و فضلای حاضر در مجلسِ بزرگداشت استاد دکتر مجتبایی سلام و خوشامد عرض می‌کنم. بزرگداشت دکتر مجتبایی درواقع بزرگداشت دانش و فرهنگ ایرانی و زبان فارسی است و هرگونه فضیلت انسانی و علمی دیگر که این دانشی مرد بزرگ در طول زندگی پربار خود، به خاطر آن کوشید، تدریس کرد و قلم زد و سخن گفت.

مرگ مدرسه یا آیندۀ مدرسه؟ / ابراهیم مجیدی | ۷:۵۴,۱۳۹۸/۵/۵|

نظام تعلیم و تربیت نه تنها نسبتی با زمانه خود، بلکه با اقتضائات و استلزامات زمانه خود نیز دارد. هر عصری آموزش و پرورش خود را متناسب با ابزارها و تکنولوژی‌ها جهت فرایند یادگیری و یاددهی به کار می‌گیرد.

سرّ مستور و کنز مکنون / دکتر حسن بلخاری | ۷:۴۸,۱۳۹۸/۵/۵|

ظاهراً برای نخستین‌ بار حکیم ترمذی (م۳۲۰ق) روایت «انّی کُنتُ کنزاً مخفیا» را در متن احادیث اسلامی بیان کرده است. تحقیقات و تتبعات نشان می‌دهد پیش از آن ردپایی از این روایت در متن روایات وجود ندارد. در کتب شیعی البته تاریخ مذکور بسیار متأخر است. گفته می‌شود نخستین ‌بار محقق کرکی و سپس علامه مجلسی در عصر صفوی آن را وارد کتب شیعی نمودند. روایتی که البته برخی متکلمان و متفکران شیعی آن را برنمی‌تابند و از روایت‌های مجعول و مردود می‌شمارند.

دستخط خواجه حافظ شیرازی / سعید کافی انارکی- ساربان | ۷:۴۲,۱۳۹۸/۵/۵|

هرآنکه شعرخواجه شمس الدین محمد حافظ شیرازی را شناسد؛ اسرار عشق و مستی رااز بطن ابیات پر رمز و رازش در خواهد یافت و در این رهگذار قرن‌ها است که پیوسته اندیشه و کلام او به یادگار در دست نسیم صبا جانب اهل وفا را نگاه می دارد. با امعان نظر در اعصار و قرون بعد از حافظ، گویی دیوان شعر او کشتی سیّال ادب، فرهنگ و فلسفه ایرانی است که در پهنۀ ژرف تمدّن دیروز، امروز و فردای انسان، نشان جاودان عشق را بر جریدۀ عالم معنا ثبت کرده است.

آزادی و تاریخ / میرچا الیاده - ترجمه دکتر بهمن سرکاراتی - بخش دوم و پایانی | ۸:۵۶,۱۳۹۸/۵/۱|

آزادی انسان در ساختن تاریخ، که مرد زمانة ما هر دم از آن دم می‌زند و بدان می‌لافد، تقریباً برای همة نسل بشر توهمی بیش نیست! در نهایت انسان معاصر فقط این آزادی را دارد که از دو شق زیر یکی را برگزیند:

آهنگ زبان و وزن شعر / سید مسعود رضوی - بخش پنجم و پایانی | ۸:۵۰,۱۳۹۸/۵/۱|

رده: هجاها به دو دسته بلند وکوتاه تقسیم می‌شوند. در وزنهای گروه متفق‌الارکان، بر اساس تعداد و نوع کمیّت هجاهای رکن‌ها، چند رده به دست می‌آید؛ مثلا دسته‌ رکن‌های سه‌هجایی می‌تواند شامل دو رده باشد: یک کوتاه و دو بلند (U+ – -) یا دو کوتاه و یک بلند (UU+ -) یا دوبلند و یک کوتاه (- – +U)؛ در دسته رکن‌های چهارهجایی و پنج‌هجایی نیز به سه و چهار رده بر می‌خوریم

کاریکلماتور از «شاپور» تا «توییت» / مهدی فرج‌اللهی | ۸:۵۱,۱۳۹۸/۴/۳۱|

اینکه مردم از هر چیز نوع فشرده‎اش را می‎پسندند مال این روزها نیست. در گذشته معتقد بودند: «کم گوی و گزیده گوی چون دُر»؛ امروز هم عقیده همین است با این تفاوت که با تغییرات زیادی که در شیوۀ زندگی بشر رخ داده، کم‌گویی به یک ضرورت تبدیل شده است.

وحشت تاریخ / میرچا الیاده - ترجمه دکتر بهمن سرکاراتی - بخش اول | ۷:۵۵,۱۳۹۸/۴/۳۱|

وحشت تاریخ در منظری که فلسفه‌های مختلف تاریخ‌گرا فرا چشم ما می‌نهند، روز به روز تحمل‌ناپذیرتر می‌شود، برای اینکه در این نگرش‌های فلسفی، رویدادهای تاریخی معنی کامل و منحصر به فرد خود را فقط در تحقق و به وقوع پیوستن خود به دست می‌آورند. نیازی نیست که در اینجا وارد بحث درباره مشکلات تئوریک مکاتب معتقد به اصالت تاریخ شویم؛ بحثی که قبلا محققان زیادی را دچار دردسر کرده است.

آهنگ زبان و وزن شعر / سید مسعود رضوی - بخش چهارم | ۱۰:۴۹,۱۳۹۸/۴/۳۰|

ابوالحسن نجفی محضر استادانی چون دکتر پرویز ناتل خانلری را توانست درک کند. همچنین از کلاس‌های موسی بروخیم و دکتر فاطمه سیّاح بهره‌مند شد؛ اما به دلایلی پس از دو سال درس را ترک کرد و با نگارش رساله‌ای به زبان فرانسه درباره صادق هدایت در سال ۱۳۳۲، فار‌غ‌التحصیل شد و به دبیری در دبیرستان‌های اصفهان پرداخت.

سایۀ سنگین میراث خسروانی بر شانه‌های عابد الجابری / روح‌اله اسلامی | ۸:۱۹,۱۳۹۸/۴/۲۹|

اندیشمندان اغلب به دنبال پاسخ به پرسش‌هایی هستند که در دورانشان وجود دارد. جابری ملی‌گرای عربی است که قصد حاکم کردن جمهوری سکولار وحدت‌گرا بر کل کشورهای عربی را در سر می‏پروراند. او تداوم سنت طه حسین در اندیشه و جمال عبدالناصر در کنش سیاسی است. جابری مشکل جهان عرب را تفرقه، تجزیه، استعمار و هجوم غرب و قدرت‌گیری ایران می‏دانست.

سیمرغ اساطیری / غلامحسین ده بزرگی | ۱۱:۵۵,۱۳۹۸/۴/۲۲|

سیمرغ از جمله مرغانی است که در متن و بطن زندگی طبیعی و اساطیری ایرانیان راه یافته و در دورۀ اسلامی نیز با عرفان آمیخته است. وجودش به آن اندازه که افسانه ای و دست نیافتنی می نماید، حقیقی و دست یافتنی و دیدنی است. در اوستا، کهن ترین سرودۀ دینی بازمانه از روزگار پیشین، از آن چنین نام برده شده است: «بهرام اهورا آفریده را می ستاییم، بکند پیروزی (بهرام) با فر این خانه را برای گلۀ گاوان، فراگیرد چنان که این سیمرغ چنان که این ابر بارور کوهها را احاطه می کند.»

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما