مقاله


انتخاب گروه : انتخاب سال : انتخاب ماه :
تلاقی‌گاه تاریخ و علوم دیگر/ علی بیگدلی  | ۱۰:۲۶,۱۳۹۸/۵/۱۵|

رابطه مرحوم زریاب خویی با علم تاریخ مانند سایر مورخان همچون پیرنیا، آشتیانی، آدمیت و... نبود. شاید به این دلیل كه مرحوم زریاب شخصیتی چندوجهی داشت. ایشان كتاب «تاریخ ایرانیان و عرب‌ها در زمان ساسانیان» را از تئودور نولدكه ترجمه كرد كه اهمیت دارد و البته «سیرت رسول‌الله» را هم نوشت و چند كار دیگر اما تعداد تالیفاتش زیاد نبود. «تاریخ فلسفه» و «لذت فلسفه» را هم از ویل دورانت ترجمه كرد.

تركیبی از روشمندی و عشق / غلامرضا ظریفیان | ۱۰:۱۶,۱۳۹۸/۵/۱۵|

در كتاب «سیرۀ رسول‌الله» مرحوم زریاب تمام تلاشش را مصروف می‌كند به اینكه متدهایی را كه تا آن زمان آموخته در این كتاب، به كار بگیرد. این متدها در استفاده از اسناد و در زمینه‌هایی مانند پالایش و پیرایش اسناد، تقابل اسناد با یكدیگر، گزینش دقیق، علمی و تشخیص معتبرترین اسناد و... به كار می‌آیند. در كتاب «سیرت رسول‎الله» شما تعلق استاد زریاب خویی را به پیامبر و نیز تدین ایشان را هم می‌بینید.

زریاب ادب / علی بهرامیان | ۱۰:۱,۱۳۹۸/۵/۱۵|

در مكتب كهن تعلیم و تعلّم در ایران كه سابقه‌ای بیش از هزار سال داشت، طالبان علم «جامع» و مناسب آن فرهنگ پرورده می‌شدند. آثاری هم كه به قصد آموزش تالیف یا انتخاب می‌شد در اغلب موارد مشتمل بر چندین موضوع بود: هم ادبیات یعنی صرف‌ونحو و بلاغت و معانی و بیان را از طریق آن كتاب‌ها فرا می‌گرفتند و هم بدین سبب كه غالب شواهد و امثله در اینگونه كتاب‌ها از قرآن كریم و احادیث و شعر و حكمت بود، متعلمان، گذشته از هدف اصلی یعنی مبانی ادبی، پیوسته با پیام‌های اخلاقی و دینی آشنایی بیشتر و عمیق‌تری حاصل می‌كردند.

میدان حسن آباد ، تکه ای از تاریخ تهران / اسکندر مختاری | ۹:۵۰,۱۳۹۸/۵/۱۵|

در شامگاه 26 تیرماه 98 گوشه‌ای از میدان حسن‌آباد تهران آتش گرفت و در عرض مدت کوتاهی فضای رسانه‌ای ایران از التهاب، حسرت و دریغ و انتقاد نسبت به این واقعه خبر می‌داد. آتش به جهت هم‌جواری میدان با ایستگاه آتش‌نشانی در کمتر از یک ساعت فرونشست اما حساسیت افکارعمومی نسبت به حادثه هنوز فرو ننشسته است

اسناد تاریخی در خطر و مسئولیت آرشیویست‌ها و مورخان / مجید تفرشی | ۹:۴۷,۱۳۹۸/۵/۱۵|

حادثــــــــه نــــــاگوار آتش‌سوزی اخیر در میدان حسن آباد تهران و از بین رفتن اسناد زیادی، از جمله اوراق ثبتی ارزشمند متعلق به برخی از مشاهیر ایرانی، از جمله «آیت‌الله ابوالقاسم کاشانی» و «دکتر محمد مصدق» در دفترخانه رسمی قدیمی شماره 39 بار دیگر بحث کهنه ضرورت حفظ و نگهداری از اسناد تاریخی را در کانون توجه متخصصان و علاقه‌مندان عمومی تاریخ و میراث فرهنگی قرار داد.

اجحاف تاریخ‎نگاری مشروطه ایران نسبت به نقش مردم / محسن آزموده | ۱۲:۷,۱۳۹۸/۵/۱۴|

تاریخ‎نگاری مشروطه ایران نسبت به نقش مردم و اشکال حضور ایشان در این انقلاب کبیر و تاریخ‎ساز اجحاف کرده است. احمد کسروی، یکی از مورخان معاصر ایران در این حوزه، در سرآغاز کتاب سترگش «تاریخ مشروطه ایران» که حدودا دو دهه بعد از این رویداد عظیم نگاشته شده، به صراحت می‎نویسد که «در جنبش مشروطه دو دسته پا در میان داشته‎اند: یکی وزیران و درباریان و مردان برجسته و بنام، و دیگری بازاریان و کسان گمنام و بیشکوه. آن دسته[اول] کمتر یکی درستی نمودند و این دسته[دوم] کمتر یکی نادرستی نشان دادند. هر چه هست کارها را این دسته گمنام و بیشکوه پیش بردند و تاریخ باید بنام اینان نوشته شود.»

کمترین ثمره انقلاب مشروطیت، مردمی‌شدن ادبیات بود / نصرالله حدادی | ۱۲:۴,۱۳۹۸/۵/۱۴|

کمترین ثمره انقلاب مشروطیت، مردمی‌شدن ادبیات بود و اوج آن را باید در «چرند پرند» دهخدا جست‌وجو کرد. طنز «بُرّا و تند و تیز» مرحوم دهخدا، قبل و بعد ندارد و به رغم گذشت 110 سال از نگاشتن این مقالات در صوراسرافیل، کمتر طنزنویسی را می‌توانیم پیدا کنیم که توانسته باشد این‌چنین استوار و مستدل، علیه استبداد و فساد قلم برگرفته و بر آن بتازد و مطلبی را ارائه دهد که از هزل و زبان نازل به دور باشد.

چهارده سال آشوب / وحید بهرامی | ۱۰:۵,۱۳۹۸/۵/۱۴|

ایران پس از صدور مشروطیت و رهایی از استبداد قاجار، برعکس تمام پیش‌بینی‌ها در چهارده سال پس از آغاز مشروطیت دچار بی‌ثباتی‌هایی از بُعد سیاسی، امنیتی، اقتصادی و اجتماعی شد و فراز و نشیب‌های فراوانی را تجربه کرد. نوشتار حاضر به واکاوی علل بی‌ثباتی چهارده سال اول مشروطیت در ایران می‌پردازد و قصد دارد علل و زمینه‌های داخلی و خارجی آن را بررسی کند.

مشروطه و مجلس مردم‌گرا / رضا مختاری‌اصفهانی | ۹:۱۲,۱۳۹۸/۵/۱۴|

انقلاب مشروطه ایران اگرچه در نظر برخی صاحب‎نظران نه انقلاب كه جنبش است، اما باتوجه به ویژگی‎های سلبی و ایجابی آن كه از شرایط هر انقلابی است، آن را می‎توان یك انقلاب نامید. نكته آنكه ویژگی‎های ایجابی انقلاب مشروطه بیشتر از ویژگی‎های سلبی آن است. ایجاد نهادهای مختلف ازجمله این ویژگی‎هاست. مشروطه ایران اما بیشتر انقلاب طبقه متوسط شهری شناخته می‎شود و تشكیل اولین مجلس برمبنای طبقات به نوعی محروم ‎ساختن توده‎های مردم از حضور در مهم‎ترین نهاد برآمده از مشروطه تلقی می‎شود.

غزالی و مآخذ صوفیانه او / نصرالله پورجوادی | ۱۳:۳۴,۱۳۹۸/۵/۱۳|

ابوحامد محمد غزالی یکی از بزرگترین نویسندگان عالم اسلام است و بزرگترین و مهمترین اثر او نیز احیاء علوم الدین است. دربارۀ این اثر گفته اند که اگر همۀ کتابهای عالم اسلام از میان می رفت و فقط احیاء باقی می ماند ، با داشتن این کتاب گویی چیزی از دست نرفته بود.

مغان و نقش آنان در فرهنگ ایران زمین / مصطفی ذاکری | ۱۳:۲۵,۱۳۹۸/۵/۱۳|

درباره مغان زردشتی و نقش انان در فرهنگ ایران زمین مطالب و کتب زیادی به ویژه به قلم دانشمندان مغرب زمین نوشته شده است. بعضی از مقالات و کتب مذکور را اینجانب دیده و مطالعه کرده و برخی را تا کنون ندیده ام و به هر حال با توجه به آنچه خوانده و بررسی کرده ام مقالۀ زیر را نوشته ام که به نظرم نتیجه گیری معقولی از دانسته های مربوط به این طبقه است.

برده و برده داری در ایران / زهره روحی – بخش اول | ۱۲:۵۵,۱۳۹۸/۵/۱۳|

عصر «برده داری در ایران» و همچنین دوران «بردگیِ ایرانیان»، با توجه به وضعیتهای متفاوت تاریخی ، فرهنگی ، زمانی و مکانی ، روایتهایی یکسانی ندارد . زیرا با تغییر و جابجایی هر یک از وضعیتها ـ و همچنین تغییر در ساختار فرهنگی و زمانیِ فرد روایتگر ـ که مسلما به افق فکری و تاریخی خاصی تعلق دارد ـ ، خوانش و نحوه درکِ موقعیتها نیز تغییر می کند ؛ حتی اگر این خوانش مکتوب نباشد. .

توضیح عنوان کلاسیک برای موسیقی دستگاهی ایران / محسن حجاریان | ۱۲:۱۶,۱۳۹۸/۵/۱۳|

واژه های گوشه، ردیف، دستگاه، کلاسیک و حتی مُد در موسیقی ایران واژه هایی تو در تو و مرتبط با یکدیگرند، یعنی تعاریف آنان درهمدیگر درپپیچیده شده و تا کلیتی جامع با ارجاع به هرکدام در دست نباشد تعریف هریک با کاستی مواجه خواهد شد. وقتی می گوئیم دستگاه مجموعه ای از گوشه ها است

آیینه‌ای رو به ملکوت / حسن بلخاری - بخش دوم | ۱۰:۲,۱۳۹۸/۵/۱۲|

عقل فعال که به تعبیر فارابی «واهب‌الصّوَر» است و در قرآن «روح‌القُدُس» خوانده می‌شود، همچون آفتابی که بر چشم و جان ما گشوده و دیده‌های ما را روشن می‌گرداند، قدرت روشن کردن مملکت نفس ما را دارد. از دیدگاه شیخ شهاب‌الدین سهروردی، این روح که قدرت انتقال نفس از قوه به فعل را دارد، همان روح اضافت به وجود خداست، در آیاتی چون: «فاذا سوّیتُهُ و نفختُ فیه من روحی فقعوا لهُ ساجدین: چون او را [کاملا] درست کردم و از روح خویش در آن دمیدم، سجده‏‌کنان براى او [به خاک] بیفتید.»(ص، ۷۲).

گورویی از سنت اوپانیشاد که دل را «روشنایی» می بخشد / پروفسور ابهی سینگ | ۱۱:۳۸,۱۳۹۸/۵/۹|

دبا: آیین نکوداشت دکتر فتح الله مجتبایی روز سه شنبه اول مرداد ماه 1398با حضور جمعی از اهالی فرهنگ در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی برگزار شد. آنچه در زیر می خوانیدشرح کامل سخنان پروفسور ابهی سینگ، رایزن فرهنگی هند، در این مراسم است:

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما