مقاله


انتخاب گروه : انتخاب سال : انتخاب ماه :
رفته های پرحضور / فرهاد طاهری | ۷:۴,۱۳۹۸/۱۱/۲۶|

ورق زدن سروده های استاد دکترمجتبائی که در کتابی کم برگ با عنوان «ای رفته های رفته»تدوین شده است، مرا نیز به رفته های رفته ام با استاد دکترمجتبائی برد. تأملاتم درباب آن سروده ها و شاعر فرهیخته آن در جای دیگر و دریادداشتی مختصر آمده است (نک: میراث مکتوب، «ای رفته های رفته» )...

چرا فارابی، کتاب «الجمع» را نوشته است؟ / نصرالله حکمت | ۱۳:۳۷,۱۳۹۸/۱۱/۲۱|

مشهور است که فارابی و گذشتگان، «اثولوجیا» را متعلق به ارسطو می‌دانستند و بنابراین شباهت‌های بسیاری میان آرای افلاطون و ارسطو می‌دیدند، اما بعد مشخص شد که این کتاب متعلق به افلوطین است. بنابراین اصلاً علت نگارش کتاب «الجمع بین رأی الحکیمین» بی‌اعتبار می‌شود. یا در واقع می‌توان پرسید با توجه به اختلاف فلسفه افلاطون و ارسطو، چرا فارابی، کتاب الجمع را نوشته است؟ نصرالله حکمت استاد فلسفه و عرفان اسلامی دانشگاه شهید بهشتی در پاسخ به این سوال مفصل به بحث پرداخته که در ادامه از نظر شما می‌گذرد:

پیشینۀ چنگ ساسانی و مقایسۀ آن در دیگر تمدن های خاور نزدیک باستان | ۱۱:۳۱,۱۳۹۸/۱۱/۲۰|

چنگ در میان سازهای زهی موجود در تمدن های کهن، دارای جایگاه ویژه ای بوده است. تاکنون دربارۀ پیشینۀ ساز چنگ و تکامل آن در دنیای باستان، پ‍ژوهش چندانی صورت نگرفته، حال آن که منابع تاریخی و داده‌های باستان شناسی، اطلاعات ارزنده ای در اختیار پژوهشگران قرار می‌دهند.

لقب سازی های سیاسی فرودستان در دورۀ قاجاریه،عصر پیشامشروطه / مهدی میرکیایی | ۱۱:۱۹,۱۳۹۸/۱۱/۲۰|

لقب سازی برای نخبگان حاکم یکی از جلوه های منازعۀ سیاسی بین فرودستان و ارباب قدرت در عصر پیشامشروطه به شمار می رود. توده ها که تلاش می کردند روایت رسمی حکومت را درباره وضعیت کشور،در حوزه های مختلف نفی کرده یا زیر سوال ببرند در واکنش به القاب اغراق آمیزی که حکومت قاجاریه برای اجزا و عناصر خود در نظر می گرفت، لقب های تحقیرآمیزی را منتشر می کردند که ظرافت، طنزآمیزی و بداعتشان مخاطب را به انتقال سریع آن به دیگران تشویق می کرد.

خوانش گفتمانی نظام کلامی کتیبه‌های تخت‌جمشید با رویکرد نشانه‌معناشناسی / سعید اسلامی‌راد | ۱۰:۵۴,۱۳۹۸/۱۱/۲۰|

نظام‌های زبانی از آن رو که همواره در حال معناسازی هستند، نظام‌هایی گفتمانی به حساب می آیند که با برخورداری از گونه‌های دلالتی صریح و نشانه-معناهای موجود با بیانی نمادین، آن ها را در فرایندی خلاقانه به گونه های بدیع، دارای دلالت های ضمنی بدل می سازد .از این رو گفتمان زبانی تخت جمشید قادر است تا با بازسازی، ترمیم، برش، دخالت، کاهش، افزایش، گسست، پیوست و انواع روابط و تمهیدات گفتمانی در روابطی تعاملی، تقابلی، چالشی، رقابتی، هم‌سو و یا واگرا دنیاهای نشانه‌معناها را توسعه بخشد.

بیشه شیران / احسان تاجیک | ۹:۴۹,۱۳۹۸/۱۱/۲۰|

حکیم ابوالقاسم فردوسی پیش از آن که شاعر حماسه سرای بزرگ پارسی باشد ، بنیادگذار کاخ بزرگ فرهنگ ملی ایران در مقابل ستیزه جویی فرهنگ های بیگانه در همه اعصار تاریخی بوده که آموزه های وی تا به امروز ادامه یافته است . شاید اگر فردوسی ، شاهنامه را نمی سرود و از نظم کاخ بلندی نمی افراشت ، با توجه به فرهنگ غنی و کهن ایران در تداوم های تاریخی ، این حس تاریخی در دیگران بوجود می آمد ؛ اما این که چقدر فرهنگ ملی ایرانیان با توجه به طراز و ساخت بالقوه زبانی ، فکری ، هویتی و ملی شاهنامه سروده و نوشته می شد

تاریخ برای چیست؟ / مایکل لمون - ترجمه محمدحسین وقار - بخش پنجم | ۷:۹,۱۳۹۸/۱۱/۲۰|

چرا باید کسی عمداً چیزی نادرست را تنها به دلیل گفتن آن بگوید؟ برعکس، انسان باید برای دروغگویی یا گمراه‌سازی آگاهانه هدفی داشته باشد که همیشه بدان معناست که این‌گونه اظهارات دارای انگیزه عملی‌اند. چون چیزی که گفته می‌شود نادرست است، باید وسیله‌ای برای تحقق مقصودی (خارجی) باشد. برای استدلال مستقیم همین نکته، می‌توانیم به خود یادآوری کنیم که وقتی کسی کاری را به خاطر نفس آن انجام می‌دهد، هیچ چیز نیست که او را وادارد کاری کم از ادای حق آن کار انجام دهد، یعنی انجام عمل طبق معیار مورد مطالبه آن کار.

فارسی‌یا دری؟ / علی‌اشرف صادقی | ۷:۱۵,۱۳۹۸/۱۱/۱۹|

زبان فارسی همان طوری كه از نام آن پیداست منسوب به استان فارس است. در زمان اشكانیان زبانی كه رسمیت داشت زبان پهلوی بود. پهلوی منسوب به پهله است و نام آن شمال شرقی ایران كنونی از مرو تا قومس (سمنان كنونی) بوده است. اما این نام رفته‌رفته به غرب ایران، از ری تا قم و اصفهان و همدان و قزوین و ابهر و زنجان و بخش‌هایی از آذربایجان اطلاق شد و بخشی از منطقه‌ای كه قبلا پهله نامیده می‌شد خراسان نام گرفت. خراسان در لغت به معنی شرق است، یعنی محلی كه خورشید از آنجا طلوع می‌كند.

یادی از محسن ابوالقاسمی و میراثش / علی شهیدی | ۱۱:۳۶,۱۳۹۸/۱۱/۱۶|

محسن ابوالقاسمی سال گذشته در چنین روزهایی از دنیا رفت؛ کسی که آثار و شاگردان بسیار در رشته‌های فرهنگ و زبان‌های باستانی، زبان و ادبیات فارسی و زبان‌شناسی از او به یادگار مانده است. او همچنین میراثی را برای دانشگاه تهران به جا گذاشته است.

شهرآشوب ها و شهرآشوب وحید قزوینی / رسول جعفریان | ۱۱:۲۵,۱۳۹۸/۱۱/۱۵|

گونه ای از ادب منظوم پارسی را «شهرآشوب می نامند»، منظومه هایی که محتوای آنها غالبانه در شکل یک عاشقانه، کارش پرداختن به مشاغل و اصناف و تعریف آنها و مدح و ذم اهل حِرَف بوده و شاعر می کوشد آگاهی هایی درباره هر یک از مشاغل به زبان عاشقانه ارائه کند. وقتی نوجوانی خوبروی در شهر ظاهر می شود، آشوبی بر پا می کند. حافظ گوید: دوش می آمد و رخساره برافروخته بود / تا کجا باز دل غمزده ای سوخته بود / رسم عاشق کشی و شیوه ی شهرآشوبی / جامه ای بود که بر قامت او دوخته بود!

عیسای دل و مسیح جان / محمدرضا عدلی | ۹:۲۶,۱۳۹۸/۱۱/۱۵|

حضرت عیسی(ع) یكی از پیامبران اولوالعزم است. نام این نبی بزرگوار به كرات در قرآن كریم و احادیث اسلامی آمده است. مسلمانان برای حضرت مسیح(ع) معجزات و كراماتی قائل هستند از جمله سخن گفتن در گاهواره در دفاع از مادر و نیز زنده كردن مردگان و شفای بیماران و كوران مادرزاد و دمیدن حیات در گل بی‌جان.

گونه‌شناسی منشاء مرگ در اساطیر جهان | ۹:۴۳,۱۳۹۸/۱۱/۱۴|

اسطوره‌ها که به نحوی حکایتِ ورود عناصر مینوی (خیر یا شرّ) به ساحت انسانی هستند، مضامین متفاوتی را به تصویر می‌کشند و سخنان بسیاری را می‌توان از آن‌ها استنباط کرد. در این میان، اسطوره‌هایی وجود دارد که به منشاء اموری همچون منشاء جهان، منشاء انسان، منشاء داروها، منشاء گیاهان و منشاء حیوانات و... می‌پردازند، مرگ نیز بخشی از این سنخ را به خود اختصاص می‌دهد.

بررسی روند تأسیس کتابخانۀ ملی و توسعۀ آن تا 1360ق/1320ش با تکیه بر اسناد آرشیوی | ۸:۲۵,۱۳۹۸/۱۱/۱۴|

هدف: بررسی روند تأسیس و توسعۀ کتابخانۀ ملی ایران از اواخر عهد قاجار تا پایان پهلوی اول. روش/رویکرد پژوهش: در این پژوهش برپایۀ اسناد و منابع تاریخی و به‌شیوۀ توصیفی-تحلیلی به موارد زیر پرداخته می‌شود: 1. عوامل سیاسی-اجتماعی مؤثر در پیدایش کتابخانۀ ملی؛ 2. تأثیر غرب در پیدایش کتابخانۀ ملی در ایران؛ 3. روند قانونمندشدن و دولتی‌شدن کتابخانۀ ملی

فرمان‌های تولیت (تولیت‌نامه‌ها، نیابت‌نامه‌ها) در دورة قاجار/ حوریه سعیدی | ۸:۱۶,۱۳۹۸/۱۱/۱۴|

هدف: فرمان های موچود در مخزن خطی کتابخانۀ ملی ایران که صادرکنندۀ آن‌ها محل اختلاف است از لحاظ شکل و محتوا شده بررسی است. روش و رویکرد پژوهش: این مقاله با روش سندپژوهی نوشته شده است.

تاریخ برای چیست؟ / مایکل لمون - ترجمه محمدحسین وقار - بخش چهارم | ۷:۴۸,۱۳۹۸/۱۱/۱۴|

در مورد نوشتن تاریخ برای مقاصد عملی، باید فکر کرد که ممکن است این‌گونه «اسطوره‌سازی»، مقصود او را تحت‌الشعاع قرار دهد؛ زیرا خطر غافلگیری ضمن دروغگویی وجود دارد، اما نه اینکه مانع آن شده باشد که تاریخ‌نویسان دارای انگیزه عملی از انجام آن (به‌خصوص آنجا که از تاریخ برای اهداف صریحاً باورشناختی سیاسی استفاده می‌کنند)، و سوق میلیون‌ها نفر به اعتقاد به آنها (حتی اگر فقط برای مدتی باشد) خودداری کنند.

ورود

نام کاربری (ایمیل) :
کلمه عبور :
رمز عبور را فراموش کرده اید؟
کاربر جدید هستید ؟ ثبت نام در تارنما