جواهر العلوم همایونی

جواهر العلوم همایونی مشاهده نسخه

در حال حاضر تنها صفحات ابتدا و انتهای نسخه قابل نمایش است.

از محمد فاضل بن محمد مسكین قاضی سمرقندی، بنام همایون پادشاه (930-963ق)، به سال 934ق/1528م، با توجه به «نفایس الفنون» آملی و «حدایق انوار، جامع ‏العلوم ستینی» فخر رازی، در 120 علم روزگار خود نگاشته است.
در 1 «مقدمه»، 2 «قسم» و 3 «مقاله»، هر «مقاله» در 2 «قسم» و «باب»‏هایی و در پایان «خاتمه»ای. 
مقالۀ یكم: در 2 «قسم»: یكم در چند «باب»: علم خط، انشا، شعر، قافیه، عروض، معما و لغز، بدایع و صنایع شعری، لطایف و مطایبات، صرف، نحو، معانی بیان، مغالطات، عقاید، الهیات، امور عامه، اعراض، حكمت، امثال و حكایات، لغت، مناظره. قسم دوم، مقالۀ یكم، بابهای: قصص انبیاء، تاریخ ملوك فرس، سیرت النبی، غزوات ایشان، خلفاء، سلاطین بعد از خلفا تا صاحبقران، علم انساب، مقالات عالم، اولیاء الله، طبقۀ ثانیه از مشایخ و مزارات، عجایب المخلوقات. 
مقالۀ دوم، نیز دو قسم: یكم، در بابهایی: تهذیب اخلاق، اوصاف ذمیمه، معاش و حقوق والدین و اولاد، زوجات، آداب استخدام، حقوق ممالیك، جیران، مجالس و محاضرات، آداب ملوك، رعایا، فرسنامه، قوش‌نامه، بازنامه و غیره، تشریح اعضا، كلیات طبی، ستۀ ضرویه، نبض، معالجات، حمیات، ملوك و رعایا، جواهرنامه، قرابادین، امراض عین، قسم دوم، در بابهای: عبادات مذاهب اربعه، مناكحات و تحلیفات، معاملات، عقود و شهادات، عقوبات و جنایات، مواریث، آداب قضا، علم صكوك و قبالجات، محاضر و دعاوی. علم سجلات، فتوا، اصول فقه، احتساب، صید و جانوران، سنن و احكام، آداب طعام، امور مباحه، فواید متفرقۀ فقهی، مواعظ.
مقالۀ سوم، نیز دو قسم، در بابهای: یكم: تفسیر، قراآت، خواص اوراد فتحیه، اوراد مشهوره، حدیث، اصول، اصطلاحات صوفیه، سلوك، توحید و مكاشفات، مشاهدات، مقامات و مراتب آن، حقیقت. قسم دوم، بابهای: معرفت تقویم، سیمیا، دعوات اسماء، استخراج تقویم و شبكه نجومی، احكام نجوم، هیأت، اصطرلاب، كرۀ افلاك، اقالیم سبعه، صور كواكب، مسالك و ممالك، علم تكسیر، اعداد وفق، حروف، جفر، طلسمات، نیرنجات، كیمیا، تسخیر كواكب، عزایم، رمل، حساب، مساحت و جراثقال و مبصرات، استیفا، قیافت، تعبیر خواب، اختلاجات، و شانه‌بینی و تفاؤل و مانند آنها، طالع و زایچه، اشكال اقلیدسی، متوسطات، موسیقی، وهم، شطرنج، خاتمه در علامات آخرالزمان.
فهرست بخشها در تسبیحی، 135/2-138 به تفصیل بیشتر آمده است.
آغاز:   فاضل‏ترین منظومات جواهرالعلوم و تصنیفات افاضل وكاملترین منشورات نوادر رسوم… اما بعد، چنین گوید بنده... محمد فاضل بن علی بن محمد القاضی السمرقندی.
انجام:   الذین لا خوف علیهم و لا هم یحزنون مشرف سازد. اللهم اغفر لجمیع المؤمنین و المؤمنات و المسلمین و المسلمات الاحیاء منهم و الاموات، انك رفیع الدرجات برحمتك یا ارحم الراحمین. تم...
منابع دیگر:   گنج، 400/1؛ گنج، تسبیحی135/2.
164،   نستعلیق تحریری پخته، سدۀ10-11 ق. متن،سپس‌كناره، 1081 گ، در4 مجلد. 1- (گ 1-270)، 2- (گ 271-540)، 3- (گ 541-810)، 4- (گ 811-1081).    شمث‍ 2-318101؛ 318081
اصل نسخه:   گنج‌بخش، ش 301 (گنج، 400/1). (عكس). 

خرید فایل اسکن

اشتراک گذاری:

مشخصات

ورود به سایت

مرا به خاطر بسپار.

کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما

کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:

ثبت نام

قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید

کد تایید را وارد نمایید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.: