صفحه اصلی / مقالات / دائرة المعارف بزرگ اسلامی / فقه، علوم قرآنی و حدیث / آفاقی /

فهرست مطالب

آفاقی


نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی : سه شنبه 28 آبان 1398 تاریخچه مقاله

آفاقی، اصطلاح فقهی مربوط به حج (منسوب به آفاق، جمع افق: آنچه از اطراف زمین ظاهر است) به معنی کسانی که از خارج مواقیت به حرم آیند. در کتب فقهی، آفاقی در برابر اهل مکه آمده و این اصطلاح بیشتر در فقه اهل سنت به کار رفته است (غزالی 113؛ سرخسی، 3 / 167). در فقه شیعه، متأخران این اصطلاح را به‌کار برده‎اند (یزدی، 516)، آفاقی از میقات معینی احرام می‎بندد، ولی منزل کسی که از این میقاتها به حرم نزدیکتر باشد، میقات اوست (مفید، 62). میقات آفاقیان برحسب اختلاف جهاتی که از آن به سوی حرم می‎آیند فرق می‎کند.
ذکر میقات آفاقیان در منابع شیعه: میقات کسانی که از سوی مدینه می‎آیند مسجد شجره (ذوالحُلَیفة)؛ میقات کسانی که از سوی عراق می‎آیند بطن‎العقیق که اول آن مسلخ، وسط آن غَمره و آخرش ذاتِ عِرق است؛ میقات کسانی که از سوی شام می‎آیند جُحفه (مَهْیَعه)؛ میقات کسانی که از سوی طائف می‎آیند قرن‎المنازل؛ و میقات کسانی که از سوی یمن یَلَمْلَم است. همچنان میقات راهیان از طرف مدینه را در حال اضطرار و ضرورت جُحفه گفته‎اند (همانجا؛ محقق محلی، 241).
در منابع اهل سنت مواقیت آفاقیان به ترتیب زیر آمده است: میقات کسانی که از سوی مدینه می‎آیند ذوالحلیفة؛ میقات راهیان از سوی شام، جحفه؛ میقات آیندگان از نجد، قرن؛ میقات آنان که از یمن می‎آیند، یلملم؛ و میقات کسانی که از مشرق می‎آیند، ذات عِرق است (غزالی، 113). در مورد خصوصیات فقهی و مناسک حجاج آفاقی و اهل مکه به «حج» رجوع کنید.

مآخذ

حکیم، محسن، مستمسک، بیروت، داراحیاء التراث العربی، 1391ق، 11 / 290؛ سرخسی، محمد بن احمد، المبسوط، قاهره، 1324ق، ج 3؛ غزالی، محمد، الوجیز ‎فی مذهب الامام الشافعی، بیروت، دارالمعرفة، 1979م؛ محقق حلی. جعفر بن حسن، شرائع‎الاسلام، نجف، منشورات علمی، 1969م؛ مفید، محمد بن محمد، المقنع فی‎الفقه، تهران، 1276ق؛ یزدی، محمدکاظم، العروة‎الوثقیٰ، تهران، اسلامیه، 1371ق.

محمدآصف فکرت

ورود به سایت

مرا به خاطر بسپار.

کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما

کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:

ثبت نام

قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید

کد تایید را وارد نمایید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.: