صفحه اصلی / مقالات / دائرة المعارف بزرگ اسلامی / جغرافیا / آبل /

فهرست مطالب

آبل


نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی : دوشنبه 16 دی 1398 تاریخچه مقاله

آبِل، نام چندین محل در سوریه، لبنان، فلسطین و اردن. این كلمه گاه به تنهایی و گاه به شكل مضاف به نام یك محل و جز آن به‌كار رفته است. «آبل» یك واژۀ سامی و ظاهراً به معنای جای پرآب (جودائیكا) یا متضمن مفهوم پرآبی، سرسبزی و فراوانی گیاه است (بستانی؛ مشكور) در كتاب مقدس این كلمه به معنای «نهر» (جوی و رودخانه) آمده است (دانیل، 8: 2-6). برخی از پژوهشگران بی‌ارائۀ سندی استوار آن را به معنای چمن و مرغزار تر و تازه، در معنایی نزدیك به «مَرج» عربی، گرفته‌اند (خوری؛ بستانی؛ هاكس).
یاقوت از چهار آبل نام برده است: 1. آبل الزَّیت كه ذكر آن در حدیث مربوط به سپاه اُسامة بن زید آمده است (نك‍ : آبل الزیت)؛ 2. آبل القَمْح، دهكده‌ای در بانیاس از نواحی دمشق، واقع میان دمشق و ساحل، 3. آبل السُّوق، دهكده‌ای بزرگ در غوطۀ دمشق كه ابوطاهر حسین بن محمد، معروف به ابن خُراشۀ انصاری خزرجی آبلی (د 428ق / 1037م) امام جامع دمشق، منسوب بدان‌جاست؛ 4. آبل، از دهكده‌های حِمص و در 2 میلی آن به سمت قبله (1 / 56-57). برخی از پژوهشگران آبل القمح را همان آبل بیت مَعْكۀ عبری (آبل مایم، مائیم، آبلُ الْمیاه) یا دهكده‌ای كه برجای ویرانۀ بیت مَعْكه ساخته شده می‌دانند (جودائیكا)، و آبِل السُّوق یا آبِل لیسانیاس همان است كه امروز «سوق وادی بَرَدی» نام دارد (بستانی).
جز این 4 آبل، در منابع از آبل السَّقی (آبِل الهَواء)، آبِل شِطّیِم، آبِل الكَرامیم (آبل الكُروم، مَرْج الكُروم)، آبِل مَحُولَه (مَرْج الرّقص) و آبِل مِصرایم نیز سخن رفته است (خوری؛ امین؛ بستانی؛ جودائیكا).

مآخذ

 امین، حسن، الموسوعةالاسلامیة، بیروت، دارالتعارف، 1975م، 1 / 67-68؛ بستانی (فؤاد افرام)؛ جودائیكا؛ خوری، سلیم و میخائیل شحاده، آثار الأدهار، بیروت، مطبعة السوریة، 1875م؛ كتاب مقدس؛ مشكور محمدجواد، فرهنگ تطبیقی، 1 / 3؛ هاكس، جیمز، قاموس كتاب مقدس، ص 7؛ یاقوت حموی، ابوعبدالله، معجم‌البلدان، به كوشش ف ووستنفلد، لایپزیك، 1866-1870م.

هادی عالم‌زاده


 

ورود به سایت

مرا به خاطر بسپار.

کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما

کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:

ثبت نام

قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید

کد تایید را وارد نمایید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.: