صفحه اصلی / مقالات / دائرة المعارف بزرگ اسلامی / تاریخ / ابن رضوان، ابویحیی /

فهرست مطالب

ابن رضوان، ابویحیی


نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی : شنبه 3 خرداد 1399 تاریخچه مقاله

اِبْنِ رِضْوان، ابویحیی، محمد بن رضوان بن محمد بن احمد بن ابراهیم بن ارقم نمیری (د 17 ربیع‌الآخر 657 ق/ 13 آوریل 1259 م)، فقیه مالكی، نحوی و لغوی. وی اهل وادی آش (شهری در ‌اندلس) بود (ابن خطیب، 2/ 141). ابن رضوان همچنین با حساب و هیأت و هندسه آشنا بوده و گفته‌اند بر یاران زمان خود برتری داشته است، وی صاحب مقامی والا و سیرتی نیكو بود (همو، 2/ 141-142). او در وادی آش (كحاله، 9/ 318)، و بعد از مدتی در بُرشانه [از قرای اشبیلیه] به شغل قضا اشتغال داشته است (نک‍ : سیوطی، 1/ 104). قرائات سبع و لغت را از ابوكرم جودی بن عبدالرحمن فرا گرفته و از دیگران نیز تحصیل علم كرده و در غرناطه همدم و همنشین دانشمندان بوده است (ابن خطیب، 2/ 142). 

آثـار

مهم‌ترین تألیف او كتابی است خطی به نام الاحتفال فی استیفاء ماللخیل من الاحوال (بغدادی، ایضاح، 1/ 31) كه دربارۀ اسب نوشته است و جلد دوم آن كه خود كتاب پرحجمی است در اسكوریال (شم‍ 902) موجود است. این نسخه كه برای كتابخانۀ امیر ابوعبدالله محمد بن نصر، سومین خلیفۀ نصیریان در غرناطه (701- 708 ق/ 1301- 1309 م) تدوین یافته، به بابهایی تقسیم‌بندی شده و در آن اشعاری دربارۀ اسبها آمده است. یونس بویگس، خاورشناس اسپانیایی، دربارۀ نویسندۀ آن پژوهشی دارد (ESC2, II/ 119). 
دیگر آثار ابن رضوان از این قرار است: الاسطرلاب الخطی و العمل به؛ تقایید منثور و منظوم فی علم النجوم؛ شجرة فی انساب العرب؛ مختصر الغریب المصنف، كه خلاصۀ كتاب الغریب المصنف ابوعمرو اسحاق بن مرار شیبانی است؛ مختصر احیاء علوم‌الدین (ابن‌خطیب، 2/ 142-143؛ حاجی خلیفه، 2/ 1209؛ بغدادی، هدیة، 2/ 126). 

مآخذ

ابن خطیب، محمد بن عبدالله، الاحاطة، به كوشش عنان محمد عبدالله، قاهره، 1394 ق/ 1974 م؛ بغدادی، ایضاح؛ همو، هدیة العارفین، استانبول، 1967 م؛ حاجی خلیفه، كشف؛ سیوطی، بغیة الوعاة، به كوشش محمد ابوالفضل ابراهیم، قاهره، 1384 ق/ 1964 م؛ كحاله، عمررضا، معجم المؤلفین، بیروت، 1957 م؛ نیز: 

EI2. 
ابوالحسن دیانت
 

ورود به سایت

مرا به خاطر بسپار.

کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما

کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:

ثبت نام

قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید

کد تایید را وارد نمایید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.: