صفحه اصلی / مقالات / دائرة المعارف بزرگ اسلامی / ادبیات فارسی / آهی ترشیزی /

فهرست مطالب

آهی ترشیزی


نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی : شنبه 10 خرداد 1399 تاریخچه مقاله

آهیِ تُرْشیزی، یا جُغَتایی، سلطانقلی بیک متخلص به آهی (د 927 ق / 1521 م)، شاعرِ غزلسرای سدۀ 10 ق / 16 م. وی از امیران الوس جُغَتا، و از نزدیکان و ندیمان غریب میرزا، فرزند سلطان حسین بایقرا به ‌شمار می‌رفته، و گفته‌اند که مردی «عاشق‌پیشه و خوش‌مشرب» بوده است. آهی در تبریز درگذشت (سام میرزا، 340؛ آذر، 1 / 47؛ گومپای، 37؛ هدایت، 4 / 1).
وی در آغاز «نرگسی» تخلص می‌کرده، و چون در هرات توطن داشته است نسبت «هروی» نیز به او داده‌اند. به گفتۀ نوایی، معانی و مضامین خوب را از اشعار دیگران برداشته در نظم خود وارد می‌کرد (صص، 65، 238). دیوان اشعار او در دست نیست، ولی قطعات، ابیات پراکنده و چند غزل و رباعی از او در تذکره‌ها نقل کرده‌اند. آهی در غزل‌سرایی شیوه‌ای ساده و بی‌تکلف دارد و مضامین اشعارش عاشقانه است. در بعضی از تذکره‌ها و تألیفات متأخر ذکر احوال او با ملا نرگسی (د 938 ق / 1532 م) (سام میرزا، 205) و آهی مشهدی خلط شده است.

مآخذ

آذر، لطف علی بیک، آتشکده، به کوشش حسن سادات ناصری، تهران، 1337-1342 ش؛ سام میرزا، تحفۀ سامی، به کوشش وحید دستگردی، تهران، 1314 ش؛ گوپاموی، محمد قدرت‌الله، نتایج الافکار، به کوشش اردشیر خاضع، بمبئی، 1336 ش؛ نوایی، امیر علیشیر، مجالس النفایس، به کوشش علی‌اصغر حکمت، تهران، 1363 ش؛ هدایت، رضا قلی‌خان، مجمع‌الفصحاء، به کوشش مظاهر مصفا، تهران، 1339 ش.

فتح‌الله مجتبایی

 

ورود به سایت

مرا به خاطر بسپار.

کاربر جدید هستید؟ ثبت نام در تارنما

کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟ بازیابی رمز عبور

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:

ثبت نام

قبلا در تارنما ثبت نام کرده اید؟ وارد شوید

کد تایید را وارد نمایید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.: